Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 30 Μαρτίου 2011

ΘΕΛΩ ΝΑ ΑΙΣΘΑΝΘΩ ΤΟ ΘΕΟ

ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ  ΓΝΗΣΙΕΣ - ΝΟΘΕΣ
Αρχιμ. Βαρνάβας Λαμπρόπουλος
Έκδοση Ι.Μ. Προφήτου Ηλιού Πρέβεζα
ΘΕΪΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΓΝΗΣΙΕΣ- ΝΟΘΕΣ
  1.    Όταν κάποιος αναζητεί τον Θεό, δεν θέλει απλά να λύσει μια απορία του. Δεν προσπαθεί να ικανοποιήσει μόνο μια μεταφυσική ανησυχία του. Δεν ψάχνει, ούτε για μια ενδιαφέρουσα φιλοσοφία, ούτε για μια συναρπαστική θεωρία. Θέλει να βρει τον Θεό. Και - αν είναι δυνατό: να Τον ιδεί με τα μάτια του - με τα σωματικά του μάτια και να Τον ακούσει με τα αυτιά του - με τα σωματικά του αυτιά- και να Τον πιάσει με τα χέρια του!
Ο άνθρωπος, όταν ψάχνει για τον Θεό, θέλει να λύσει ένα πρόβλημα του, που έχει τρομακτικές συνέπειες για την ζωή του. Γιατί μετά, αφού δηλαδή Τον βρει, θα πρέπει να γίνει ο Θεός το κέντρο της ζωής του. Και γι' αυτό, για να αποδεχθή τον Θεό, δεν του αρκούν όμορφες σκέψεις και συνθήματα! Θέλει ψηλαφητή γνώση. Αναζητεί ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ. Αναζητεί μια ΑΙΣΘΗΤΗ ΣΙΓΟΥΡΙΑ ότι ο Θεός υπάρχει, ότι είναι κοντά του. Όλα αυτά θέλει να τα νιώσει με τις αισθήσεις του. Με τις ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ του αισθήσεις. Γιατί αυτές δίνουν σιγουριά.
Όλοι οι άνθρωποι είμαστε μία πάστα. Ίδιο σώμα. Ίδια σκέψη. Ίδια συναισθήματα. Ίδιες ανησυχίες. Ίδιες αναζητήσεις. Και ο πόθος για εμπειρική επικοινωνία με τον Θεό είναι ο ίδιος παντού και πανανθρώπινος. Τον βρίσκομε, σε όλους τους λαούς και σε όλα τα πλάτη της γης.
2. Γι' αυτό και δεν υπάρχει θρησκεία χωρίς αναφορά σε εμπειρίες. Ουσιαστικό στοιχείο σε όλες τις θρησκείες όλων των εποχών είναι οι εμπειρίες. Από την παγερή Σιβηρία, μέχρι τα βάθη της Αφρικής, πουθενά δεν λείπουν μάγοι και μάγια, που δείχνουν αισθητά την παρουσία στην ζωή μας ενός κόσμου έξω από τον κόσμο μας.
Εστίες τέτοιων εμπειριών ήταν στην αρχαιότητα τα μεγάλα «ιερά» της ειδωλολατρίας. Π.χ. των Δελφών, της Δωδώνης, της Επιδαύρου, της Δάφνης κ. α.
Αλλά και στην σύγχρονη εποχή, και μάλιστα στις «πιο» πολιτισμένες κοινωνίες, ακόμη και στα πιο «διαφωτισμένα» πρόσωπα της πανεπιστημιακής νεολαίας, συναντάμε την ίδια δίψα για σωματική εμπειρία του Θεού:
  • Οι εξεγερμένοι φοιτητές στο Μπέρκλεϋ της Καλιφόρνιας την δεκαετία του 70, ανάμεσα στα άλλα φώναζαν: «Ένας Θεός που δεν αγγίζει την ύπαρξή μας, ένας Θεός που δεν έχει σχέση με το σώμα μας, μας είναι άχρηστος δεν τον χρειαζόμαστε δεν τον θέλουμε»1.
  • Παρόμοια και ο μεγάλος σκηνοθέτης Μπέργκμαν, σε μια σκηνή της ταινίας του «Έβδομη Σφραγίδα», βάζει τον πρωταγωνιστή να ρωτάει με αγωνία: «Γιατί να είναι τόσο οδυνηρά αδύνατο να συλλάβει κανείς τον Θεό με τις αισθήσεις; Εγώ θέλω ο Θεός να μου απλώσει το χέρι Του- να μου αποκαλυφθή αισθητά- και να μου μιλήσει»2. Ζητάει δηλαδή να ζήσει την παρουσία του Θεού με τις αισθήσεις του.
Αλλά και στην Παράδοση της Εκκλησίας μας κάτι το ανάλογο έχομε. Ακούμε τους αγίους μας να μιλάνε με παρόμοια γλώσσα.
Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, στον «Περί Εικόνων» λόγο του, λέγει ξεκάθαρα στους αιρετικούς, που δεν ήθελαν, ούτε να ακούνε λόγο για εικόνες και λείψανα αγίων: «Άνθρωπος είμαι και εγώ- και έχω σώμα»• και γι' αυτό «ποθώ να βλέπω και σωματικά και να επικοινωνώ (και σωματικά) με τα άγια»3. Είναι φυσικό, ότι μετά από μια τέτοια παγκόσμια και πανανθρώπινη αναζήτηση, οι εμπειρίες επισημαίνονται και καταγράφονται, σαν θησαυροί πολύτιμοι.


Α
ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΙΣ ΒΛΕΠΩΜΕ


1. Οι θρησκευτικές εμπειρίες, όπως είδαμε, είναι ένα πλήθος απέραντο! Και καλές και κακές. Και ευεργετικές και καταστροφικές. Και φανερώσεις του Θεού- και μαύρη μαγεία.
Και σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, όσο και αν απέχουν πολύ η μία από την άλλη - και τοπικά και χρονικά -, όσο διαφορετικές και αν είναι, βλέπομε ότι αποτελούν ένα ενιαίο κώδικα μαρτυρίας για την ύπαρξη ενός κόσμου εξωφυσικού ή υπερφυσικού.
Γνήσιες εμπειρίες μας δίνει η αγία Γραφή: Είναι εκείνες, στις οποίες μιλάει ο Θεός σε μας, και μας φανερώνει τον Εαυτό Του και τον δρόμο της σωτηρίας μας. Τέτοιες αποκαλύψεις είναι:
* η φανέρωσή Του στον Αδάμ
* η φανέρωσή Του στον Νώε
* η φανέρωσή Του στον Αβραάμ, στον Ισαάκ, στον Ιακώβ
* η φανέρωσή Του στην βάτο, στο Σινά, στην Ερυθρά Θάλασσα, στην έρημο ως νεφέλη φωτεινή και ως στήλη πυρός
* και προ παντός η φανέρωσή Του εν Χριστώ στην Καινή Διαθήκη.

Υπάρχουν όμως και άλλες. Σκοτεινής ή ύποπτης προέλευσης. Π.χ. οι παρεμβάσεις του όφεως στον Αδάμ και στην Εύα.
Ανάλογες εμπειρίες έχομε στις θρησκείες των Ελλήνων, των Αιγυπτίων, του Σουμερίων, των Αζτέκων, κλπ.. Και σ' αυτές τις θρησκείες συναντάμε πλήθος εμπειριών, που - κατά την πίστη των οπαδών τους - προκαλούνται ή προέρχονται από εξωκοσμικές «θεϊκές» δυνάμεις.
Και στις παραδοσιακές θρησκείες, και σε όλες τις νέες θρησκευτικές ομάδες, που τις ονομάζομε «σέκτες», συναντάμε ένα απέραντο πλήθος αισθητών θρησκευτικών εμπειριών.
Βλέπομε λοιπόν, ότι έχομε να κάνουμε με ένα ωκεανό θρησκευτικών εμπειριών.
2. Όμως, όλο αυτό το νερό, (αλλού θολό, άλλου καθαρό αλλού πικρό, αλλού γλυκό, αλλού βρώμικο κ.α.), είναι τόσο θεμελιακά διαφορετικό στην κάθε περίπτωση, ώστε να θεμελιώνεται σ' αυτές η διαφορά των θρησκειών και ο φανατισμός των οπαδών τους.Ευλόγα, πλέον, δημιουργούνται τα ερωτήματα:

* Είναι δυνατόν όλο αυτό το νερό να πηγάζει (όπως πολλοί υποστηρίζουν) από ΜΙΑ πηγή;
* Και αν οι πηγές είναι περισσότερες, και με διαφορετικό η κάθε μια νερό, επιτρέπεται να τις βάζουμε όλες αυτές στο ΙΔΙΟ καζάνι; Να τις βλέπωμε σαν «ένα»; Για παράδειγμα: Εμπειρία ήταν και η παρέμβαση του όφεως (του διαβόλου) στην Εύα, εμπειρία ήταν και η παρέμβαση του Θεού στον Αδάμ. Πως μπορούν να χωρέσουν στο ίδιο καζάνι, την στιγμή που έχουν όχι μόνο διαμετρικά αντίθετες, αλλά και αντίπαλες, πηγές;
* Είναι όλες από τον αληθινό Θεό, ή προέρχονται και από άλλες δυνάμεις; Πως μπορούμε να είμαστε σίγουροι, ότι μία θρησκευτική εμπειρία πηγή της έχει τον Ένα Αληθινό Θεό και όχι άλλες δυνάμεις; Βρισκόμαστε επομένως μπροστά σε μια μεγάλη απορία. Δεν αρκεί μια κάποια απάντηση-τοποθέτηση. Πρέπει να είναι μελετημένη και υπεύθυνη!

3. Είναι λοιπόν επιτακτική η ανάγκη, να γίνει ένα ξεκαθάρισμα. Ξεκαθάρισμα, που δεν έχει απλώς τον σκοπό να ικανοποιήσει μια ανθρώπινη περιέργεια. Δεν πάμε, ούτε να λύσουμε... σταυρόλεξα, ούτε να παίξουμε με... πάζλ. Δεν είναι ούτε διασκέδαση, ούτε παιχνίδι. Αφού έχει σχέση με τον Θεό και την θρησκεία, πρόκειται για ξεκαθάρισμα, από το οποίο εξαρτάται η ζωή μας ή ο θάνατός μας. Από αυτό εξαρτάται η σωτηρία μας.
Με άλλα λόγια χρειάζεται να γίνει διάκριση ανάμεσα σε εμπειρίες που αναδίδουν «οσμήν ζωής εις ζωήν» και σε άλλες, που αναδίδουν «οσμήν θανάτου εις θάνατον» (για να παραφράσουμε τον Παύλο).
Ποιες εμπειρίες μας οδηγούν στην Αλήθεια και στην Ζωή; Και ποιες εμπειρίες μας οδηγούν στο ψέμα και στον θάνατο;
Κάποιοι αρχαίοι έλληνες φιλόσοφοι έβαλαν την δύναμη του κεφαλιού τους, και κριτικάροντας εμπειρίες, διδασκαλίες, έθιμα της θρησκείας τους, απέρριψαν κάποια από αυτά. Αλλά στάθηκαν ανίκανοι να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα. Ήσαν μικροί και λίγοι για τέτοιο έργο.
Είμαστε όλοι μικροί και λίγοι για ένα τόσο μεγάλο έργο. Κανείς δεν το μπορεί. Μεγάλος μπελάς για μας ένα τέτοιο έργο. Εμείς το πολύ που μπορούμε, είναι να ιδούμε, αν μία εμπειρία είναι της τάξης του κόσμου τούτου, αν είναι μία φυσική εμπειρία η αν είναι μια καθαρά υπερφυσική εμπειρία.

4. Τον φοβερό «μπελά» για αυτό το ξεχώρισμα τον ανέλαβε για χάρη μας ο ίδιος ο Θεός, σαν πατέρας μας.
Το σωτήριο αυτό έργο, το άρχισε στην Παλαιά Διαθήκη και το ολοκλήρωσε στην Καινή Διαθήκη. Και, όπως γνωρίζομε, το ξεκαθάρισμα αυτό, Του κόστισε πολύ ακριβά! Το πλήρωσε με τον θάνατό Του και με το Τίμιο Αίμα Του. «Ηγοράσθημεν τιμής» (Α' Κορ. 7, 23).
5. Η Αγία Γραφή μαρτυρεί σαφέστατα ότι ο Θεός είναι ΕΝΑΣ- και είναι ο «επί πάντων Θεός» (Ρωμ. 9, 5). «Πάντες δε οι θεοί των εθνών δαιμόνια» (Ψαλμ. 95, 5). Δηλαδή, «όλοι οι άλλοι, οι λεγόμενοι 'θεοί' των άλλων θρησκειών, είναι δαιμόνια»!
Η διάκριση είναι σαφής. Δεν υπάρχουν «γκρίζες ζώνες» ανάμεσα στα δύο. Ένας είναι ο Κύριος της Δόξης, η Πηγή του μόνου Αληθινού Φωτός. Όλοι οι άλλοι είναι εκπεσόντες άγγελοι, πνεύματα του σκότους, δαιμόνια πονηρά, που οδήγησαν τους ανθρώπους στο χάος της ειδωλολατρίας.
Οι ειδωλολάτρες, και οι τότε και οι τώρα, είχαν και έχουν βουλιάξει σε ένα φοβερό πελάγωμα! Γι' αυτούς, και τα κακά πνεύματα ήταν θεοί, και τα αγαθά πνεύματα ήταν θεοί. Και σε πολλές ειδωλολατρίες, παλιότερες και σημερινές, ο αγαθός θεός και ο κακός θεός ήταν οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Έτσι λοιπόν, και οι τότε ειδωλολάτρες οδηγούσαν - και οι τώρα συνεχίζουν να οδηγούν - σε ένα χάος.
Και χάος σημαίνει σκοτάδι- κατάσταση αξεκαθάριστη. Για μας, για τους ανθρώπους, αξεκαθάριστη.

6. Αυτή την χαώδη κατάσταση ανέλαβε να την ξεκαθαρίσει για χάρη μας ο ίδιος ο Θεός!
Ήταν γι' Αυτόν εύκολο; Καθόλου! Ο Θεός «τρόμαξε» να βγάλει τον άνθρωπο από αυτόν τον σκοτεινό λαβύρινθο της πολυθεΐας. Παιδεύτηκε πολύ, για να ξυπνήσει τον άνθρωπο και να τον βοηθήσει, να το νιώσει, να καταλάβει από εμπειρία «ότι είναι ο μόνος Κύριος και ότι δεν υπάρχει άλλος Θεός, ούτε στον ουρανό ούτε στην γη».
Τελικά, αυτό είναι το ξεκάθαρο. Υπάρχει ένας Θεός, που είναι ο μόνος Κύριος και άλλος, έξω από Αυτόν, δεν υπάρχει ούτε στον ουρανό ούτε στην γη. Και αυτό, ο Θεός δεν το αποκαλύπτει στους ανθρώπους, στέλνοντας απλώς ένα μήνυμα, ή παραδίδοντας μια προφορική ή γραπτή διδασκαλία. Το έκανε βέβαια και αυτό.Συγκαταβαίνοντας όμως στην ανθρώπινη δίψα για αισθητές εμπειρίες, επιλέγει ένα πολύ «εποπτικό» και εμπειρικό τρόπο διαπαιδαγωγήσεώς μας: την αντιπαράταξη με τα δαιμόνια.

7. Καταδέχεται να αντιπαρατάσσεται με τους δαίμονες. Καταδέχεται να παλεύει μαζί τους.
«Δι' ημάς τους ανθρώπους και δια την ημετέραν σωτηρίαν» καταδέχεται μπροστά στα μάτια μας να «κονταροχτυπιέται» πρόσωπο προς πρόσωπο με τα πνεύματα του σκότους, μόνο και μόνο για να δείχνει σε μας την ακαταμάχητη δύναμή Του. (Το «κονταροχτυπιέται» το λέμε, χωρίς καμμία δόση «θεοπασχητισμού»). Αναγκάζεται με χοντροκομμένο τρόπο να ταρακουνάει τον σκληρόκαρδο άνθρωπο, που βρίσκεται κυριολεκτικά σε αφασία και έχει (κατά τον Χρυσόστομο) «διάνοιαν παχυτέραν και αναισθητοτέραν» δηλαδή, είναι πολύ «χοντροκέφαλος και πολύ ξεροκέφαλος» και γι' αυτό, «χάσκει και ρέπει προς τα σωματικά»4. Αναγκάζεται, μας λέει πάλι ο Χρυσορρήμων, να παρατάσσεται ο Θεός για χάρη μας «προς τας αρχάς, προς τας εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του σκότους του αιώνος τούτου», για να ανάψει μέσα μας «τον σπινθήρα της πίστεως»5.
8. Ποιος είναι αυτός ο «σπινθήρας της πίστεως»;
Είναι το κατ' αρχήν ξεκαθάρισμα, ότι βασικά υπάρχουν δύο πηγές θρησκευτικών εμπειριών: αφ' ενός ο Ένας Αληθινός Παντοδύναμος Θεός και αφ' ετέρου οι δαίμονες, οι εκπεσόντες άγγελοι, που μπροστά Του είναι ανίσχυροι- και «φρίττουν και τρέμουν».Ανάβοντας μέσα μας αυτόν τον «σπινθήρα της πίστεως» ο Θεός θέλει να μας κάμει ανθρώπους αληθινά πιστούς, με πίστη και επίγνωση. Φως Του. Στόμα Του. Κήρυκες Του, που να εξαγγέλλουμε τα μεγαλεία Του.
Ο Θεός θέλει να δημιουργήσει εστίες φωτός- ομάδες εργατών της Βασιλείας Του.
Αυτή ήταν η εκλογή του Ισραήλ:
«Υμείς, γένος εκλεκτόν, βασίλειον ιεράτευμα, έθνος άγιον, λαός εις περιποίησιν (=για να τον κάμει όργανό Του, να κηρύττει την αλήθεια του Θεού), όπως τας αρετάς εξαγγείλητε του εκ σκότους καλέσαντος υμάς εις το θαυμαστόν αυτού φως» (Α' Πέτρου, 2, 9).

Και ο Θεός καλεί και τον Παλαιό και τον Νέο Ισραήλ από το σκοτάδι στο Φως, αντιπαρατασσόμενος συχνά με τους σκοτεινούς δαίμονες. Είναι πάρα πολλά τα περιστατικά από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη, καθώς και από την ζωή της Εκκλησίας, όπου ο Θεός συγκαταβαίνει και κάνει αυτήν την φωτιστική για μας «αντιπαράταξη» Του με τους δαίμονες.
 


1. Π. Νέλλα, Ο θάνατος του Θεού και η Ανάσταση του ανθρώπου, στο Σταυρός και Ανάσταση, Ακρίτας 1982, σ. 108
2. Χρ. Γιανναρά, Εορτολογικά Παλινωδούμενα, Ακρίτας 1999, σελ.40
3. P.G.94, 1264 BC
4. Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Εις την αγίαν Πεντηκοστήν Α', ΕΠΕ τ. 36, σελ. 313-317
5. Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Ε/ς τον μακάριον Βαβύλαν, ΕΠΕ 34, σελ. 428
 
Εgolpion.com

ΠΗΓΗ: http://www.pentapostagma.gr

Τετάρτη 9 Φεβρουαρίου 2011

Παράξενοι τρόποι αντιμετώπισης του θανάτου!


Ο θάνατος είναι ένα γεγονός της ζωής, όπως και οι διάφοροι τρόποι διάθεσης του σώματος μετά από το γεγονός αυτό.
Είμαστε συνηθισμένοι με τους διάφορους τρόπους ταφής και αποτέφρωσης, αλλά υπάρχουν κάποιοι άλλοι, πιο ασυνήθιστοι τρόποι, με τους οποίους άνθρωποι του παρόντος και του παρελθόντος αντιμετωπίζουν όσους αφήνουν αυτή τη ζωή.



Οι Πύργοι της Σιωπής
 
Οι οπαδοί του Ζωροαστρισμού πιστεύουν ότι το σώμα είναι ακάθαρτο και δε θα έπρεπε να μολύνει τη γη μετά το θάνατο μέσω της ταφής ή της αποτέφρωσης. Έτσι, οι αποθανόντες μεταφέρονται σε έναν τελετουργικό «πύργο σιωπής», που συνήθως βρίσκεται σε ένα υπερυψωμένο οροπέδιο και τους αφήνουν εκτεθειμένους στα ζώα και στα στοιχεία της φύσης. Όταν τα κόκαλα στεγνώσουν και ασπρίσουν από τον ήλιο συλλέγονται και διαλύονται σε ασβέστη. 

 
 
Ταφές σε Δέντρα
Φυλές ιθαγενών σε πολλά μέρη του κόσμου ανακάλυψαν ότι ο καλύτερος τρόπος για τη διάθεση των νεκρών είναι η τοποθέτησή τους σε κάποιο ψηλό μέρος και όχι στο βάθος της γης. Ομάδες στην Αυστραλία, τη Βρετανική Κολούμπια, τη νοτιοδυτική Αμερική και τη Σιβηρία ήταν γνωστό ότι έκαναν ταφές σε δέντρα, που περιλάμβαναν το τύλιγμα του σώματος σε ένα σάβανο ή ύφασμα και την τοποθέτησή του σε ένα κλαδί για να αποσυντεθεί. 
 
Οι ταφές σε πλοία των Βίκινγκς
Οι Βίκινγκς του Μεσαίωνα ζούσαν και ουσιαστικά πέθαιναν από τη θάλασσα. Μετά το θάνατο, οι πλουσιότεροι τοποθετούνταν σε πλοία γεμάτα με τροφή, κοσμήματα, όπλα και ακόμα κάποιους υπηρέτες σε μερικές περιπτώσεις, ή ζώα, για να έχουν άνεση στη μεταθανάτιο ζωή. Τα πλοία ενταφιάζονταν στο χώμα, καίγονταν ή στέλνονταν έξω στη θάλασσα. Ο ύψιστος μεταθανάτιος προορισμός για τους πολεμιστές των Βίκινγκς ήταν η Βαλχάλα, ή η αίθουσα του Οντίν, που είναι γνωστή από τις ηρωικές αφηγήσεις των αρχαίων Νορβηγών. 
 
Θιβετανική ταφή στον Αέρα
Θέλατε ποτέ να πετάξετε; Στο Θιβέτ, θα βρείτε την ευκαιρία να το κάνετε, μονάχα που πρώτα θα πρέπει να περιμένετε μέχρι να πεθάνετε. Αντί να προσπαθούν να θάψουν τα σώματα στο σκληρό και βραχώδες έδαφος, κάποιοι Θιβετιανοί στέλνουν τους αγαπημένους τους στην κορφή ενός βουνού και τους αφήνουν να φαγωθούν από τα όρνια. Τα αποσυναρμολογημένα σώματα κάποιες φορές αναμιγνύονται με αλεύρι και γάλα για να είναι πιο θελκτικά για φάγωμα, ώστε να εξασφαλιστεί πως κάθε κομμάτι θα αφήσει για τα καλά τη Γη.

 
Σώματα των Βάλτων
Πολλοί ταξιδιώτες που είχαν την ατυχία να πεθάνουν καθώς περνούσαν τους ζοφερούς βάλτους της βόρειας Ευρώπης και τουλάχιστον κάποια άτομα, ιδιαίτερα στις εποχές του Μεσαίωνα, ενταφιάζονταν στους βάλτους προσεκτικά και με σκοπιμότητα. Για καλή τύχη των αρχαιολόγων, η χημική σύσταση ενός βάλτου διατηρεί πολύ καλά την ανθρώπινη σάρκα, επιτρέποντάς τους να μελετήσουν πολύ καλά τα σώματα των άτυχων που κείτονταν στους βάλτους. 
 
Ταφές σε Σπηλιές των Νεάντερνταλ
Πριν αρχίσουν να ενταφιάζουν τους νεκρούς τους μέσα στο έδαφος πριν από περίπου 100,000 χρόνια, οι Νεάντερνταλ συνήθως άφηναν όσους πέθαιναν βαθιά μέσα στις σπηλιές της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής. Για τους Νεάντερνταλ, οι σκοτεινές, μυστηριώδεις εσοχές μιας σπηλιάς ίσως φαίνονταν ως ένα καλό μέρος για τη μετάβαση στον άλλο κόσμο, όπως έχουν προτείνει κάποιοι αρχαιολόγοι. 
 
Πλαστικοποίηση
Μπορεί κανείς ακόμα να επιλέξει να στείλει το σώμα του σε μια περιοδεία σε μουσεία όλου του κόσμου, αφού πρώτα υποστεί πλαστικοποίηση, όπως ανέπτυξε ο γερμανός επιστήμονας Gunther von Hagens. Οι διάσημες εκθέσεις του «Body Worlds» εκθέτουν αυτήν την αμφισβητούμενη τεχνική διατήρησης του σώματος, που περιλαμβάνει την ανατομή του σώματος σε τμήματα, τη βαλσάμωσή τους με ένα σκληρυντικό υγρό και την επανατοποθέτηση του σώματος σε διάφορες «εκπαιδευτικές» θέσεις. 
 
Οι αποτεφρώσεις του Μπαλί
Σε αντίθεση με τις περισσότερες ζοφερές δυτικές κηδείες, οι τελετές αποτέφρωσης στους Hindu του Bali έχουν μια ατμόσφαιρα που μοιάζει με καρναβάλι. Εορταστικά άρματα παρελαύνουν σε τοπικούς δρόμους συνοδεύοντας το σώμα σε μια περιοχή ταφής, όπου μεταφέρεται σε ένα τελετουργικό κιβώτιο και ανάβεται. 
 
Κρυογονική
Ποιος δεν έχει ακούσει την ιστορία για την προσπάθεια του Disney να μείνει αθάνατος με την κατάψυξη του σώματός του; Αν και αυτό ήταν ένας αστικός θρύλος, η επιστήμη της κρυογονικής είναι πραγματική και για την ώρα είναι νόμιμη να γίνει μόνο σε όσους έχουν χαρακτηριστεί νεκροί. Λίγο μετά το θάνατο, όσοι επιλέγουν την κρυογονική τοποθετούνται σε ένα υγρό διάλυμα αζώτου για να αποφευχθεί η αποσύνθεση, μέχρι τον καιρό που ο θάνατος θα γίνει ένα ανατρέψιμο φαινόμενο. Μέχρι τότε, τα σώματα παραμένουν παγωμένα. 
 
Μουμιοποίηση
Οι μούμιες της αρχαίας Αιγύπτου είναι πιθανότατα τα πιο διάσημα νεκρά σώματα του κόσμου. Κυρίως για άτομα των ανώτερων τάξεων, η μουμιοποίηση περιλάμβανε την αφαίρεση όλων των οργάνων, μαζί και του εγκεφάλου, που τραβιόνταν από τη μύτη μέσω ενός άγκιστρου. Το σώμα στη συνέχεια παραγεμίζονταν με ξηρά υλικά όπως πριονίδι και τυλίγονταν σε λινό. Ο Αιγύπτιοι πίστευαν πως η μουμιοποίηση προστάτευε την ψυχή για το ταξίδι της στη μεταθανάτιο ζωή. 
 

Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011

Είναι αλήθεια τα πράγματα τόσο μαύρα όσο φαίνονται ή κάτι αχνοφαίνεται στον ορίζοντα;

Οι περισσότεροι θα πουν ότι η κατάσταση χειροτερεύει, ότι τα λουκέτα πάνε σύννεφο, ότι η ανεργία θεριεύει, ότι τα εισοδήματα πέφτουν και ότι η κοινωνία έχει εξαντλήσει τα όρια ανοχής και αντοχής και είναι έτοιμη να εξεγερθεί.Ωστόσο, παρά την ατμόσφαιρα υποχώρησης και κάμψης, παρά την ένταση των συνδικαλιστικών διεκδικήσεων και το κλίμα αμφισβήτησης που διαμορφώνεται στις εθνικές οδούς και στις αστικέςσυγκοινωνίες, υπάρχουν αντίθετες ενδείξεις. Η μεγάλη απειλή της πτώχευσης, που αποδιαρθρώνει τους πάντες και τα πάντα, απομακρύνεται σιγά-σιγά μετά την απόφαση της Γερμανίας να παρέμβει αποφασιστικά στην κρίση χρέους. 
Η άρση της αβεβαιότητας, αν επιβεβαιωθεί, πολλά θα αλλάξει και ιδιαιτέρως θα αμβλύνει το κλίμα αυτοπεριορισμού που έχει καταλάβει τους πάντες, ακόμη και τους έχοντες και κατέχοντες. Αλλά και πέραν του γενικού κλίματος, η κρίση εξελισσόμενη αρχίζει να επιδρά με τον δικό της τρόπο στις συνειδήσεις των ανθρώπων, διαμορφώνει τις δικές της δυναμικές και ευκαιρίες. 
Δεν υπάρχει κανονικός παραγωγός αυτή την εποχή στη χώρα που να μη φροντίζει, να μη νοικοκυρεύει τη δουλειά του, να μη διορθώνει τις τιμές και να μην αναζητεί πεδία πωλήσεων εντός σημαντική αύξηση, οι προσδοκίες των επιχειρηματιών ενισχύονται, οι τράπεζες επιτυγχάνουν στις αυξήσεις κεφαλαίου που επιχειρούν, ο τουρισμός - ευνοημένος, είναι αλήθεια, και από τα γεγονότα της Βόρειας Αφρικής- δημιουργεί προϋποθέσεις για σημαντική αύξηση του τουριστικού ρεύματος εφέτος το καλοκαίρι· τα πάντα, αφού έπιασαν πάτο, αρχίζουν σιγά-σιγά να εισέρχονται σε φάση ανασυγκρότησης και ανασύνταξης. και εκτός της χώρας. Δεν υπάρχει πάροχος υπηρεσιών που να μη βελτιώνει το σέρβις, που να μην αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες και να μην τιμολογεί διαφορετικά. Γενικώς οι άνθρωποι κινητοποιούνται, η αναζήτηση πληθαίνει, νέες ιδέες κυοφορούνται στον καιρό κρίσης, καινούργιες δουλειές χτίζονται αυτή την εποχή, οι επιχειρήσεις του μέλλοντος φτιάχνονται ακριβώς τώρα υπό την πίεση των συνθηκών και την ανάγκηπροσωπικής ή συλλογικής διεξόδου. Δεν είναι τυχαίο ότι οι εξαγωγές παρουσιάζουν Με άλλα λόγια, δεν είναι όλα μαύρα και δεν χρειάζεται κατ΄ ανάγκην να χιονίσει για να δούμε άσπρη μέρα. Αλλωστε οφείλουμε να γνωρίζουμε ότι τα πράγματα εξελίσσονται με δυναμικό τρόπο. Και όταν εξαντλούνται οι δυναμικές της κάμψης και της υποχώρησης, αρχίζουν να αναπτύσσονται οι αντίθετες δυναμικές της ανόρθωσης και της ανασυγκρότησης.


Δήμητρα Σέττα

Τρίτη 25 Ιανουαρίου 2011

Περί Ζεϊμπέκικου


zempekides
Ο ρυθμός και ο χορός Ζεϊμπέκικος κρατά τις ρίζες του από την αρχαία Θράκη.Το όνομα του κατά πολλούς προέρχεται από τους σεβάσμιους αρχαίους θεούς Δία και Βάκχο (Ζευ+βάκχικος=Ζεϊμπέκικος).

ΖΕΥ-ΒΑΚΧΙ-ΚΟΣ χορός των Ελλήνων (Ζευς και Βάκχος)
Ο ρυθμός και ο χορός Ζεϊμπέκικος κρατά τις ρίζες του από την αρχαία Θράκη. Το όνομα του κατά πολλούς προέρχεται από τους σεβάσμιους αρχαίους θεούς Δία και Βάκχο (Ζευ+βάκχικος=Ζεϊμπέκικος).
Κατά τον Λαογράφο και Συγγραφέα Θάνο Βελλούδιο (1895-1992) η λέξη Ζεϊμπέκικος προέρχεται κατά το πρώτο συνθετικό από τον θεό Δία (Ζευ) και κατά το δεύτεροzempekides2 από τη λέξη μπέκος ή βέκος, που σημαίνει «άρτος» κατά τον Ηρόδοτο,
και κατά κάποιους άλλους από την αρχαία Θρακική λέξημπούκο» που προερχόμενη από την φρυγική λέξη «βέκος» «σημαίνει βούκα=μπουκιά» η οποία με πρώτο συνθετικό την κλητική του Διός, «Ζευ», παράγει τη λέξη «Ζεϊμπέκηδες». Δηλαδή έναν λαό που πήρε το όνομα του υμνώντας το Δία, και που χορεύοντας, προσευχόταν για γήινη γονιμότητα και ψωμί. «
Οι Ζεϊμπέκηδες υπήρξαν φυλή ανυπότακτων πολεμιστών, που κατάγονταν από τους γιουρούκηδες. μη μωαμεθανικά νομαδικά φύλα της Μικράς Ασίας. Οι Τούρκοι τους αποκαλούσαν γκιαούρηδες. Οι σουλτάνοι τους χρησιμοποιούσαν ως βοηθητικό αστυνομικό σώμα (βασιβουζούκοι), μα όταν το 1833 προσπάθησαν να τους αφοπλίσουν, εκείνοι (περίπου 40.000) επαναστάτησαν και εντέλει ξεκληρίστηκαν.
Διατηρούσαν δικές τους συνήθειες και φορούσαν μια εθνική ενδυμασία που τόνιζε τη θεματολογία του χορού τους.
Ο χορός τους είχε πολεμική χροιά και ήταν μοναχικός χωρίς όμως να απαγορεύεται η εκδήλωση του και κατά ζεύγη, χαρακτηριζόμενος από μεγάλη κατάνυξη, σέβας και αυτοσυγκέντρωση των χορευτών, οι οποίοι εκστασιασμένοι με κινήσεις χεριών και ποδιών έδειχναν τον απαραίτητο σεβασμό ακολουθώντας πιστά την μυσταγωγία του αφήνοντας τον να μιλήσει στην ψυχή τους.
Ο Ζεϊμπέκικος επέστρεψε στην «γενέθλια γη» χάρις στους πρόσφυγες από την Μικρά Ασία, ιδιαιτέρως από αυτούς που ήρθαν από το Αηδίνι (την περιοχή του Αηδινίου) όπου και αγαπιόταν υπεράνω του δέοντος.
zempekides3Σαν ολοκληρωμένος μάλιστα «συμβολικός και θρησκευτικός χορός εξυπηρετεί και ανακουφίζει εξαιρετικά το Πνεύμα, την Ψυχή και το Σώμα του ανθρώπου», ο δε χορευτής επιτυγχάνει «τη χαλάρωση του Είναι του, και την απαλλαγή του από κάθε καταθλιπτικό σύμπλεγμα που μπορεί ίσως και να τον καταπιέζει».
Από απεικονίσεις του σε αγγεία γνωρίζουμε πως χορευόταν κυρίως από άνδρες και περιλάμβανε πολύ συχνά επίδειξη οπλομαχητικής αλλά και από γυναίκες σε σπάνιες περιπτώσεις.
Το χαρακτηριστικό του ζεϊμπέκικου είναι ότι είναι μονήρης χορός και δεν έχει βήματα, αλλά μόνο φιγούρες. Κάθε χορευτής κάνει τις προσωπικές του φιγούρες και χορεύει ένα συγκεκριμένο τραγούδι, συνήθως μόνο μία φορά. Αλίμονο σε όποιον διακόψει το χορευτή. Από δω ξεκίνησε ο «θεσμός» της παραγγελιάς, σύμφωνα με τον οποίο οι μουσικοί προαναγγέλλουν το όνομα του ιδιοκτήτη του χορού που θα επακολουθήσει για ν' αποφευχθούν τα «νταηλίκια».
Η χρονική δομή αυτού του 9/8 παραλλάζει από ζεϊμπέκικο σε ζεϊμπέκικο. Μέσα στην απειρία των ρυθμικών αγωγών του 9/8 προστίθεται κάθε φορά ένας άλλος ηχοχρωματισμός. μια άλλη χρονική ταχύτητα και μια διαφορετική ψυχική ατμόσφαιρα. Έτσι, ο χορευτής διάνθιζε τους περίτεχνους αυτοσχέδιους βηματισμούς του πηδώντας πάνω από καρέκλες, κραδαίνοντας μαχαίρια.
Μερικές φορές μάλιστα –όπως αναφέρει και ο Ηλίας Πετρόπουλος-ο χορευτής, «σεκλετισμένος» κάτω από το παράθυρο της καλής του, έσκιζε χορεύοντας τα μπράτσα του με μαχαίρι, έκαμνε δηλαδή «αναλιά» (λέξη της τουρκικής αργκό, γνωστή στην οθωμανική αυτοκρατορία τουλάχιστον από τον 11ο αιώνα).
Μερικοί «βαρύμαγκες» συνήθιζαν επάνω στην χορευτική τους έκσταση, να καρφώνουνε στην φτέρνα τους ακόμα και τη κάμα ενός μαχαιριού και να συνεχίζουν αιμορραγώντας απτόητοι το χορό τους σαν να μην τρέχει τίποτε.
Ο Εβλιά Τσελεμπή υποστηρίζει πως ο «ζειμπέκικος είναι χορός σύνθετος που συνδυάζει στοιχεία και από άλλους χορούς το τσάμικο και ιδίως με τον καλαματιανό που φαίνεται να έχει και τον ίδιο ρυθμό αλλά ανάποδα (π.χ. τα 9/8 του ζεϊμπέκικου χωρίζονται σε 2/8+2/8+2/8+3/8, ενώ του καλαματιανού είναι 3/8+2/8+2/8=7/8).
Ο καλός ο μόρτης όμως σίγουρα απ’ όλα τα είδη και τις παραλλαγές του προτιμάει τον ζεϊμπέκικο τον «γιουρούκικο». Είναι πιο βαρύς, δεν είναι τυποποιημένος και αρκούν μόλις τέσσερα τετραγωνικά μέτρα γης για να τον χορέψεις.

Ο ζεϊμπέκικος χορεύεται ίσα κι ίσα με χέρια και πόδια, με τα χέρια σε στάση δεήσεως ή ικεσίας. Ο χορευτής απαγορεύεται να σκύψει να μαζέψει ότι του πέσει από την τσέπη. Ενίοτε σηκώνει με το στόμα ένα τσιγάρο αναμμένο ή ένα ποτήρι κρασί που του ακουμπά στο δάπεδο. Όσο για το χτύπημα μηρού με την παλάμη, δηλώνει έκπληξη στο άκουσμα λυπηρής είδησης.
Μια θεαματικότατη φιγούρα αλλά απαγορευτική στη βάση του παραδοσιακού ζεϊμπέκικου είναι αυτή όπου ο χορευτής σηκώνει με τα δόντια τραπέζι με πιάτα και ποτήρια, σκηνή που έχει απαθανατίσει ο Αλέξης Δαμιανός στην ταινία Ευδοκία.

Δήμητρα Σέττα