PHILIPPINES - ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ

ΦιλιππίνεςΟι Φιλιππίνες (επίσημα Δημοκρατία των Φιλιππίνων, Φιλιππινέζικα Repúbliká ng Pilipinas, Αγγλικά: Republic of the Philippines) είναι νησιωτική χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας. Το αρχιπέλαγος των Φιλιππίνων αποτελείται από 7.107 νησιά στο δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό, συνολικής έκτασης 300.000 km² και πληθυσμό που πλησιάζει τα 90 εκατομμύρια. Πρωτεύουσα είναι η Μανίλα και μεγαλύτερη πόλη το προάστιό της Κεζόν.
Οι Φιλιππινέζοι έχουν πολυεθνική καταγωγή. Η πλειονότητα κατάγεται από τους αυστρανήσιους αυτόχθονες. Υπάρχουν μειονότητες κινεζικής ισπανικής, βρετανικής, αμερικάνικης, ινδικής, κορεάτικης, αραβικής και ινδονησιακής καταγωγής.
Η χώρα ήταν, παλαιότερα, αποικία της Ισπανίας και των ΗΠΑ και έχουν στενούς δεσμούς με τη δύση. Ο Ρωμαιοκαθολικισμός είναι η επίσημη θρησκεία, τα Φιλιππινέζικα (ή Φιλιπίνο, τυποποιημένη διάλεκτος των Ταγκαλόγκ) και τα Αγγλικά είναι οι επίσημες γλώσσες.
ΕτυμολογίαΤο όνομα των Φιλιππίνων προέρχεται από το ισπανικό Filipinas και το όνομα του Βασιλιά της Ισπανίας κατά τον 16ο αιώνα Φίλιππο Β' (στα Ισπανικά Felipe). Ο Ισπανός εξερευνητής Ρουί Λόπεθ ντε Βιλαλόμπος (Ruy Lopez de Villalobos) χρησιμοποίησε το όνομα "Las Islas Filipinas" προς τιμή του τότε διάδοχου του θρόνου, αρχικά αναφερόμενος στα νησιά Λέιτε και Σαμάρ. Το όνομα τελικά κατέληξε να αναφέρεται σε ολόκληρο το αρχιπέλαγος.
ΙστορίαΑρχαιολογικές ανακαλύψεις υποδεικνύουν ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή από το 50.000 π.Χ. Η αυτόχθονη φυλή Νεγκρίτο είναι αυστραλο-μαλαισιανής καταγωγής και έφτασε στις Φιλιππίνες τουλάχιστον πριν 30.000 χρόνια. Αυστρονήσιοι πληθυσμοί, που προέρχονται από αυτόχθονες της Ταϊβάν που μετανάστευσαν από την ηπειρωτική Ασία πριν 6.000 χρόνια, αποίκησαν τις Φιλιππίνες και στη συνέχεια μετανάστευσαν στην Ινδονησία, τη Μαλαισία καθώς και στην Πολυνησία και τη Μαδαγασκάρη.Οι Φιλιππίνες είχαν πολιτιστικούς δεσμούς με τη Μαλαισία, την Ινδονησία και την Ινδία από την αρχαιότητα και εμπορικές σχέσεις με την Κίνα και την Ιαπωνία ήδη από τον 9ο αιώνα.
Το Ισλάμ έφτασε στις Φιλιππίνες από έμπορους και προσηλυτιστές από τη Μαλαισία και την Ινδονησία. Τον 13ο αιώνα το Ισλάμ εδραιώθηκε στο αρχιπέλαγος Σούλου, από εκεί εξαπλώθηκε στο Μιντανάο και έφτασε στη Μανίλα το 1565. Οι τοπικοί πληθυσμοί που ασπάστηκαν το Ισλάμ δημιούργησαν μουσουλμανικές κοινότητες, δεν υπήρξε όμως ένα ενιαίο κράτος κυρίαρχο στην περιοχή. Όταν έφτασαν οι Ισπανοί τον 16ο αιώνα, η πλειονότητα των 500.000 κατοίκων ζούσαν σε ανεξάρτητους οικισμούς.
Πλέοντας για λογαριασμό της Ισπανίας, ο Πορτογάλος εξερευνητής Φερδινάνδος Μαγγελάνος και το πλήρωμά του ήταν οι πρώτοι Ευρωπαίοι που έφθασαν στο αρχιπέλαγος το 1521. Ο Μαγγελάνος σκοτώθηκε από τους γηγενείς πολεμιστές στο νησί Μακτάν. Ο στρατηγός Μιγκέλ Λόπεθ ντε Λεγκάθπι (Miguel López de Legazpi) έφθασε από το Μεξικό το 1565 και διαμόρφωσε τις πρώτες ισπανικές κτήσεις στο Κεμπού και προετοίμασε το έδαφος για την αποίκιση. Το 1571 καθιέρωσε τη Μανίλα ως πρωτεύουσα της νέας ισπανικής αποικίας.
Ρωμαιοκαθολικοί ιεραπόστολοι βάφτισαν τους περισσότερους από τους κατοίκους. Στα επόμενα 333 έτη, οι Ισπανοί στρατιώτες καταστέλλουν τις διάφορες τοπικές επαναστάσεις και αποκρούουν διάφορες εξωτερικές απειλές κατά της αποικίας. Τέτοιες απειλές προήλθαν από τους Βρετανούς, τους Κινέζους, τους Ολλανδούς, τους Γάλλους, τους Ιάπωνες και τους Πορτογάλους. Η σημαντικότερη απώλεια για την Ισπανία ήταν η προσωρινή κατάκτηση της πρωτεύουσας Μανίλα, από τους Βρετανούς κατά τη διάρκεια του πολέμου των επτά ετών. Οι Φιλιππίνες κυβερνήθηκαν ως περιοχή της Νέας Ισπανίας από το 1565 έως το 1821. Η ακτοπλοϊκή σύνδεση της Μανίλα με το Aκαπούλκο στο Μεξικό πραγματοποιούνταν μια φορά ή δύο φορές το χρόνο, αρχίζοντας προς το τέλος του 16ου αιώνα.
Στην Ισπανία αναπτύχθηκε το Κίνημα Προπαγάνδας, στο οποίο μετείχε ο Φιλιππινέζος εθνικιστής Χοσέ Ριθάλ (Jose Rizal), τότε φοιτητής στην Ισπανία. Σκοπός ήταν να ενημερωθεί η κυβέρνηση για τις αδικίες της διοίκησης στις Φιλιππίνες καθώς επίσης και τις κακοποιήσεις του γηγενούς πληθυσμού. Στο 1880 και το 1890, οι προπαγανδιστές διεκδίκησαν πολιτικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και απαίτησαν μεγαλύτερη αντιπροσώπευση στην Ισπανία. Ανήμπορος να πετύχει τις μεταρρυθμίσεις, ο Ριθάλ επέστρεψε στη χώρα για να τις διεκδικήσει τοπικά. Στη συνέχεια συνελήφθη και εκτελέσθηκε για προδοσία στις 30 Δεκεμβρίου 1896. Νωρίτερα εκείνο το έτος, είχε ήδη ξεκινήσει ένα επαναστατικό κίνημα από τον Αντρές Μπονιφάτσιο (Andrés Bonifacio) και συνεχίστηκε από τον Εμίλιο Αγκουϊνάλδο (Emilio Aguinaldo), ο οποίος εγκαθίδρυσε μια επαναστατική κυβέρνηση.
Ο Ισπανοαμερικανικός πόλεμος άρχισε στην Κούβα το 1898 και έφθασε σύντομα στις Φιλιππίνες, όταν ο Τζόρτζ Ντιούι (George Dewey) επικράτησε των Ισπανών στη ναυμαχία του κόλπου της Μανίλα. Ο Αγκουϊνάλδο κήρυξε την ανεξαρτησία των Φιλιππίνων στις 12 Ιουνίου 1898 και έγινε αρχηγός του κράτους. Ως συνέπεια της ήττας της στον πόλεμο, η Ισπανία παραχώρησε τις Φιλιππίνες, μαζί με την Κούβα, το Γκουάμ και το Πουέρτο Ρίκο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από το [1899]], ο πόλεμος συνεχίστηκε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και των Φιλιππινέζων επαναστατών, οι οποίοι συνέχισαν τη βία των προηγούμενων ετών. Οι ΗΠΑ κήρυξαν τον πόλεμο τελειωμένο, όταν συνελήφθη ο Αγκουϊνάλδο από τα αμερικανικά στρατεύματα στις 23 Μαρτίου 1901, αλλά η εξέγερση συνεχίστηκε έως το 1913 και κόστισε τη ζωή σε πάνω από ένα εκατομμύριο Φιλιππινέζους. Η θέση της χώρας ως αποικίας άλλαξε, όταν ιδρύθηκε η Κοινοπολιτεία των Φιλιππίνων, το 1935, η οποία παρείχε μεγαλύτερη αυτοδιοίκηση. Τα σχέδια για την αύξηση της ανεξαρτησίας κατά τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας διακόπηκαν κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, όταν εισέβαλε η Ιαπωνία και κατέλαβε τα νησιά, παρότι ηγέτης των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας ήταν ο Στρατηγός Ντάγκλας Μακ Άρθουρ. Στην περιοχή των Φιλιππίνων διεξήχθησαν μερικές από τις σφοδρότερες μάχες και ναυμαχίες του Πολέμου. Αφότου νικήθηκαν οι Ιάπωνες το 1945, οι Φιλιππίνες επέτυχαν ανεξαρτησία από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 4 Ιουλίου 1946.
Από το 1946, το πρόσφατα ανεξάρτητο Φιλιππινέζικο κράτος έχει να αντιμετωπίσει την πολιτική αστάθεια με τις διάφορες επαναστατικές ομάδες. Στα τέλη της δεκαετίας του '60 και τη αρχή της δεκαετίας του '70 γνώρισε οικονομική ανάπτυξη που ήταν η δεύτερη στην Ασία, μετά την Ιαπωνία. Ο Φερδινάντο Μάρκος ήταν τότε εκλεγμένος Πρόεδρος. Ο Μάρκος κήρυξε στρατιωτικό νόμο στις 21 Σεπτεμβρίου 1972 και κυβέρνησε τη χώρα δικτατορικά.
Στις 21 Αυγούστου 1983 δολοφονήθηκε ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Νινόι Ακίνο κατά την επιστροφή του από εξορία στις ΗΠΑ. Τον Ιανουάριο του 1986, ο Μάρκος επέτρεψε να γίνουν αιφνιδιαστικές εκλογές, μετά από μεγάλες διαμαρτυρίες. Η αντιπολίτευση κατήγγειλε νοθεία και ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ στρατιωτικών στασιαστών και στρατιωτικών που έμειναν πιστοί στο Μάρκος. Οι στασιαστές υποστηρίχθηκαν από διαδηλωτές και ακολούθησαν παραιτήσεις κυβερνητικών αξιωματούχων. Η Κορασόν Ακίνο, η χήρα του Νινόι Ακίνο, αναγνωρίστηκε ως νικήτρια των αιφνιδιαστικών εκλογών. Ανέλαβε την κυβέρνηση και ξεκίνησε τη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης. Ο Μάρκος, η οικογένειά του και μερικοί από τους συμμάχους του κατέφυγαν στη Χαβάη.
Μετά τα γεγονότα του 1986 και την επιστροφή στη δημοκρατία, τις προσπάθειες μεταρρυθμίσεων δυσχεραίνουν το υπέρογκο εθνικό χρέος, η διαφθορά, προσπάθειες πραξικοπήματος και ένα ισλαμικό αυτονομιστικό κίνημα. Η οικονομία βελτιώνεται κατά τη διάρκεια της θητείας του Φιντέλ Ράμος, ο οποίος εκλέχτηκε το 1992. Στη συνέχεια όμως η οικονομία επλήγη από την ασιατική οικονομική κρίση του 1997. Ένα νέο επαναστατικό κίνημα οδήγησε στην πτώση του επόμενου Προέδρου, Τζόζεφ Εστράδα. Η σημερινή κυβέρνηση της Προέδρου Γκλόρια Αρόγιο έχει κατηγορηθεί για διαφθορά και νοθεία στις εκλογές.
ΔιακυβέρνησηΤο πολίτευμα των Φιλιππίνων είναι προεδρική δημοκρατία, στην οποία ο Πρόεδρος είναι ο αρχηγός του κράτους, επικεφαλής της κυβέρνησης και διοικητής-προϊστάμενος των ενόπλων δυνάμεων. Ο Πρόεδρος εκλέγεται από άμεση και καθολική ψηφοφορία για μία εξαετή θητεία, κατά τη διάρκεια της οποίας διορίζει τους υπουργούς και προεδρεύει στο υπουργικό συμβούλιο. Πρόεδρος της χώρας από τις 20 Ιανουαρίου του 2001 είναι η Γκλόρια Μακαπαγάλ Αρόγιο. Αντιπρόεδρος από τις 30 Ιουνίου του 2004 είναι ο Νόλι ντε Κάστρο.
Νομοθετική εξουσία Το Κοινοβούλιο περιλαμβάνει δύο σώματα, τη Γερουσία και τη Βουλή των αντιπροσώπων. Τα μέλη της Γερουσίας είναι 24, εκλέγονται σε εθνικό επίπεδο και υπηρετούν εξαετείς θητείες. Εκλογές γίνονται κάθε τρία χρόνια και αντικαθιστούν τα μισά μέλη του σώματος. Η Βουλή των αντιπροσώπων έχει 250 μέλη που υπηρετούν τριετείς θητείες και εκλέγονται από γεωγραφικά κατανεμημένες εκλογικές περιφέρειες.
Δικαστική εξουσίαΤη δικαστική εξουσία ασκεί το Ανώτατο Δικαστήριο, τα μέλη του οποίου (αρχιδικαστής και 14 αναπληρωτές δικαστές) διορίζονται από τον Πρόεδρο. Άλλα δικαστήρια είναι το Εφετείο, τα περιφερειακά δικαστήρια, και τα μητροπολιτικά δικαστήρια.
Η κυβέρνηση της χώρας είναι ενιαία (με εξαίρεση μιας περιφέρειας με αυξημένη αυτονομία, το Αυτόνομο Μουσουλμανικό Μιντανάο). Έχουν γίνει κάποιες προσπάθειες για αναθεώρηση του Συντάγματος (για τη δημιουργία ομοσπονδίας ή ενιαίου κοινοβουλίου), όλες όμως έχουν αποτύχει.
Οι Φιλιππίνες, μαζί με τη Μάλτα, είναι ένα από μόνο δύο κράτη στον κόσμο όπου όλοι οι πολιτικοί γάμοι είναι ισόβιοι, επειδή το διαζύγιο (για τις παραβιάσεις που έρχονται μετά από το γάμο) απαγορεύεται, αν και η ακύρωση επιτρέπεται.
ΕκλογέςΔικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.
Διεθνείς σχέσεις και οργανισμοί
Οι Φιλιππίνες είναι ιδρυτικό μέλος των Ηνωμένων Εθνών από τις 24 Οκτωβρίου 1945 και ιδρυτικό μέλος της Ένωσης των Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN). Οι Φιλιππίνες είναι επίσης μέλος της Συνόδου Κορυφής της Ανατολικής Ασίας (East Asia Summit - EAS), του Οργανισμού για Οικονομική Συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού (Asia-Pacific Economic Cooperation - APEC), στη Λατινική Ένωση (Latin Union), καθώς επίσης μέλος του G24. Η χώρα είναι σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ, παρόλο που δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Δημογραφία Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009 τα 71,09 χρόνια (68,17 χρόνια οι άνδρες και 74,15 οι γυναίκες).
Διοικητική διαίρεσηΟι Φιλιππίνες χωρίζονται σε τρεις ομάδες νησιών: Λουζόν, Βιζάγιας και Μιντανάο. Υπάρχουν 17 διοικητικές περιφέρειες που διαιρούνται σε 81 επαρχίες, 117 πόλεις, 1501 δήμους και 41.982 τοπικά διαμερίσματα (barangay).
Οι περιφέρειες δεν είναι διοικητικά αυτόνομες, με εξαίρεση την Αυτόνομη Περιφέρεια του Μουσουλμανικού Μιντανάο.
Μεταφορές
Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Ψάχνοντας την «Τύχη»

Αναζητούν έναν τεράστιο, αέριο, νέο πλανήτη, που μπορεί να έχει μάζα μέχρι και τετραπλάσια από τον Δία. Ο υποβιβασμός του μικροσκοπικού Πλούτωνα από το καθεστώς του κανονικού πλανήτη σε αυτό του «νάνου» μείωσε τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος από εννέα σε οκτώ.
 Ωστόσο, ενδέχεται σύντομα να ξαναγίνουν εννέα, αν οι αστρονόμοι βρουν στον ουρανό αυτό που μερικοί υποψιάζονται: έναν τεράστιο, αέριο, νέο πλανήτη, που μπορεί να έχει μάζα μέχρι και τετραπλάσια από τον Δία, τον μέχρι σήμερα γνωστό «γίγαντα» του ηλιακού μας συστήματος.

Ο πλανήτης, που έχει πάρει ήδη το όνομα «Τύχη», από την ομώνυμη θεά της ελληνικής μυθολογίας, θεωρείται πιθανό να κρύβεται στην εξωτερική -και πιο μακρινή σε σχέση με τη Γη- πλευρά του λεγόμενου «νέφους Όορτ», της πιο απομακρυσμένης περιοχής του ηλιακού μας συστήματος, η οποία φιλοξενεί δισεκατομμύρια παγωμένα σώματα.

Η «Τύχη», αν όντως υπάρχει, απέχει από τον ήλιο περίπου 15.000 φορές περισσότερο από ό,τι ο δικός μας πλανήτης, γι αυτό δεν έχει καταστεί δυνατό μέχρι σήμερα να εντοπιστεί, υποστηρίζουν ορισμένοι αστρονόμοι, που θεωρούν ότι τώρα πια υπάρχουν στοιχεία, για την ύπαρξή της από το διαστημικό τηλεσκόπιο Wise της NASA, τα οποία πρόκειται να αναλυθούν κατάλληλα.

Η πρώτη δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων θα γίνει φέτος τον Απρίλιο και οι αστροφυσικοί Τζον Ματέζε και Ντάνιελ Γουιτμάιρ, του Πανεπιστημίου της Λουιζιάνα στις ΗΠΑ, εκτιμούν ότι θα γίνει τελικά δυνατή η παρατήρηση της Τύχης και από επίγεια τηλεσκόπια, σε μια διετία περίπου, σύμφωνα με τις βρετανικές "Ιντιπέντεντ" και "Ντέιλι Μέιλ".

Αν η ύπαρξή της όντως επιβεβαιωθεί από διαφορετικά τηλεσκόπια, θα εναπόκειται στη Διεθνή Αστρονομική Ένωση να αποφασίσει αν θα της δώσει το στάτους κανονικού πλανήτη. Ένα αντεπιχείρημα θα ήταν ότι η "Τύχη" ίσως σχηματίστηκε γύρω από κάποιο άλλο άστρο και αργότερα «αιχμαλωτίστηκε» από την έλξη του βαρυτικού πεδίου του ήλιου μας. Δεν αποκλείεται, κατά τον Ματέζε, ο διεθνής αστρονομικός οργανισμός να υποχρεωθεί να δώσει μια σολομώντεια λύση, δημιουργώντας μια τελείως νέα κατηγορία πλανητών για χάρη της Τύχης.

Αν υπάρχει, η «Τύχη» σχεδόν σίγουρα αποτελείται, κυρίως, από υδρογόνο και ήλιο και έχει ατμόσφαιρα παρόμοια με αυτή του Δία, με νέφη και ισχυρές καταιγίδες, ενώ δεν αποκλείεται να έχει τους δικούς της δορυφόρους. Η θερμοκρασία της υπολογίζεται στους μείον 73 βαθμούς Κελσίου, τέσσερις έως πέντε φορές μεγαλύτερη από του παγωμένου Πλούτωνα, καθώς πιστεύεται ότι ένα τόσο μεγάλο ουράνιο σώμα χρειάζεται πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα για να ψυχθεί, μετά την αρχική θερμοκρασία που ανέβασε κατά τη δημιουργία του.

Το «νέφος Όορτ» έχει σφαιρικό σχήμα με ακτίνα περίπου ένα έτος φωτός και βρίσκεται στο ένα τέταρτο της απόστασης της Γης από τον «Άλφα Κενταύρου», το φωτεινότερο αστέρι στο νότιο ημισφαίριο. Τα περισσότερα ουράνια σώματα στο «νέφος» έχουν θερμοκρασία κοντά στο απόλυτο μηδέν (μείον 273 βαθμοί).
Μερικά από αυτά εκτροχιάζονται κατά περιόδους, εξαιτίας της συνδυασμένης βαρυτικής έλξης των δισεκατομμυρίων άστρων προς το κέντρο του γαλαξία μας, με συνέπεια οι τροχιές τους να μεταβάλλονται και τα σώματα αυτά να αρχίζουν μία πορεία προς το εσωτερικό του ηλιακού μας συστήματος, συνήθως με την μορφή κομητών.

Για πρώτη φορά οι καθηγητές Ματέζε και Γοουιτμάιρ πρότειναν, στο περιοδικό «Icarus» της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρίας, την παρουσία της Τύχης προκειμένου να εξηγήσουν γιατί πολλοί από αυτούς τους κομήτες έρχονται από λάθος κατεύθυνση, σε σχέση με τις επιστημονικές θεωρίες.

Μπουρκίνα Φάσο

Η Μπουρκίνα Φάσο είναι χώρα της Δυτικής Αφρικής. Δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα και περιβάλλεται από έξι χώρες: το Μάλι στο βορρά, το Νίγηρα στα ανατολικά, το Μπενίν στα νοτιοανατολικά, το Τόγκο και τη Γκάνα στα νότια και την Ακτή Ελεφαντοστού στα νοτιοδυτικά.
Η χώρα ήταν γνωστή ως Άνω Βόλτα. Στις 5 Αυγούστου 1984 ο πρόεδρος Τόμας Σανκαρά (Thomas Sankara) άλλαξε το όνομα έτσι ώστε να σημαίνει «χώρα των εντίμων ανθρώπων» στις δύο μεγαλύτερες ιθαγενείς γλώσσες την Μοσσί (Mossi) και την Ντιούλα (Dioula). Ανεξαρτητοποιήθηκε από τη Γαλλία το 1960. Η κυβερνητική αστάθεια τις δεκαετίες 70 και 80 ακολουθήθηκε από πολυκομματικές εκλογές στις αρχές της δεκαετίας του 90. Χιλιάδες αγρότες της χώρας μεταναστεύουν κάθε χρόνο προς τα νότια στην Ακτή Ελεφαντοστού και τη Γκάνα. Η πρωτεύουσα Ουαγκαντουγκού είναι γνωστή από τους ντόπιους και ως "Ουάγκα"(Ouaga).
Κλίμα
Η Μπουρκίνα Φάσο έχει κυρίως τροπικό κλίμα με δύο ξεχωριστές εποχές:την βροχερή περίοδο με 600 ως 900 μμ βροχόπτωσης, και την ξηρή περίοδο. Η βροχερή περίοδος διαρκεί περίπου 4 μήνες, από Μάιο/Ιούνιο ως Σεπτέμβριο και είναι πιο σύντομη στα βόρεια της χώρας.
Ιστορία
ΠροϊστορίαΌπως όλη η δυτική Αφρική, η Μπουρκίνα Φάσο κατοικήθηκε νωρίς, κυρίως από κυνηγούς - τροφοσυλλέκτες στο βορειοδυτικό της τμήμα (12000 με 5000 π.Χ.). Το 1973 ανακαλύφθηκαν τα εργαλεία τους (ξυστήρια,κοπίδια και κεφαλές βελών). Η χρήση του σιδήρου, της κεραμικής και των λίθων ήρθε γύρω στα 1500 με 1000 π.Χ., μαζί με πνευματικές αναζητήσεις, όπως καταδεικνύεται από ερείπια τάφων που ανακαλύφθηκαν.
Κατά τη διάρκεια των 15ου και 16ου αιώνα η Μπουρκίνα Φάσο υπήρξε σημαντικό οικονομικό κέντρο της Αυτοκρατορίας Σονγκάι (Songhai).
Αποικιοκρατία και ανεξαρτησία
Το 1896 το βασίλειο των Μόσσι ηττήθηκε από τις Γαλλικές δυνάμεις και η χώρα έγινε γαλλικό προτεκτοράτο. Το 1898 το μεγαλύτερο μέρος της χώρας είχε κατακτηθεί. Το 1904 η περιοχή της Μπουρκίνα Φάσο ενσωματώθηκε στη Γαλλική Δυτική Αφρική. Η χώρα κατέκτησε την ανεξαρτησία της το 1960. Το 1966 έγινε το πρώτο στρατιωτικό πραξικόπημα στη χώρα. Η τάξη αποκαταστάθηκε το 1978. Ακολούθησαν άλλα δύο πραξικοπήματα,το τελευταίο από τον Τομάς Σανκαρά (Thomas Sankara). Ο σημερινός πρόεδρος Μπλεζ Κομπαορέ (Blaise Compaoré) βρίσκεται στην εξουσία από το 1987, ύστερα από πραξικόπημα κατά το οποίο δολοφονήθηκε ο Τομάς Σανκαρά.
ΔιακυβέρνησηΤο Σύνταγμα της 2ας Ιουνίου του 1991 καθιέρωσε ημιπροεδρική κυβέρνηση με κοινοβούλιο (Assemblée). Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται κάθε 5 χρόνια και μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο.Η χώρα διαιρείται σε 13 διοικητικές περιφέρειες (regions), 45 επαρχίες (provinces) και 301 διαμερίσματα (departements). Οι περιφέρειες είναι:
Μπουκλ ντι Μουούν (Boucle du Mouhoun)
Κασάντ(Cascades)
Κεντρική
Κεντρική-ανατολική
Κεντρική-βόρεια
Κεντρική-δυτική
Κεντρική-νότια
Ανατολική
Οτ-Μπασέν (Hauts-Bassins)
Βόρεια
Κεντρικά Υψίπεδα (Plateau-Central)
Σαχέλ (Sahel)
Νοτια-δυτική
ΟικονομίαΗ Μπουρκίνα Φάσο είναι μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Η γεωργία απασχολεί το 80% περίπου του εργατικού δυναμικού. Η ανεργία έχει οδηγήσει σε μεγάλα μεταναστευτικά κύματα: π.χ. 3 εκατομμύρια κατοίκων ζουν στην Ακτή του Ελεφαντοστού. Ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας στηρίζεται στη διεθνή βοήθεια. Η χώρα δεν έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο με τους φορολογικούς παραδείσους, ωστόσο η Γερμανία διά του υπουργού Οικονομικών, Πέερ Στάινμπρουκ (Peer Steinbrueck) συνέκρινε τις πρακτικές αναφορικά με το τραπεζικό απόρρητο στο Λουξεμβούργο με την αφρικανική χώρα, η οποία διά του πρεσβευτή της, απαίτησε συγνώμη από τον υπουργό.
Δημογραφία
Ο πληθυσμός της χώρας (15.746.232, με βάση εκτιμήσεις του 2009) έχει πληγεί από το AIDS. Ως αποτέλεσμα υπάρχει χαμηλό προσδόκιμο ζωής, υψηλή παιδική θνησιμότητα και χαμηλός δείκτης ανάπτυξης του πληθυσμού. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009 τα 52,95 χρόνια (51,04 χρόνια οι άνδρες και 54,91 οι γυναίκες). Εκτός από παραδοσιακές Αφρικανικές θρησκείες στη χώρα υπάρχουν οπαδοί του Ισλάμ και του Χριστιανισμού. Η εκπαίδευση είναι δωρεάν αλλά όχι υποχρεωτική και μόνο το 29% των παιδιών σε ηλικία δημοτικού παίρνουν μια βασική εκπαίδευση. Οι θεσμοί ανώτερης εκπαίδευσης στη χώρα περιλαμβάνουν το Πανεπιστήμιο της Ουαγκαντούγκου και το Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο στη Μπόμπο-Ντιουλασσό (Bobo-Dioulasso).
ΜεταφορέςΗ οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Δήμητρα Σέττα

ΜΑΥΡΙΚΙΟΣ

Mαυρίκιος
Ο Μαυρίκιος είναι χώρα στον Ινδικό Ωκεανό ανατολικά της Μαδαγασκάρης. Έχει συνολική έκταση 2.040 τετρ. χλμ. και πληθυσμό, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2009, 1.284.264 κατοίκους (151η στον κόσμο)
ΙστορίαΤο νησί του Μαυρίκιου ήταν γνωστό στους Άραβες και Ινδονήσιους ναυτικούς από τον 10ο αιώνα. Πρώτοι όμως εγκαταστάθηκαν οι Πορτογάλοι το 1507, οι οποίοι και ίδρυσαν σε αυτό μία βάση ανεφοδιασμού, χωρίς όμως κάποιο μόνιμο οικισμό.Στις 17 Σεπτεμβρίου 1598, τρία πλοία από έναν Ολλανδικό στόλο με προορισμό τα νησιά των μπαχαρικών κατέληξαν στον Μαυρίκιο σε συνέχεια ενός τυφώνα. Οι ναυτικοί αυτοί έδωσαν στο νησί το σημερινό όνομά του για να τιμήσουν τον πρίγκηπα Μαυρίκιο του Νασάου, κυβερνήτη και κληρονόμο των Κάτω Χωρών. Το 1638, οι Ολλανδοί ίδρυσαν και την πρώτη μόνιμη αποικία, την οποία όμως εγκατέλειψαν κάποιες δεκαετίες αργότερα λόγω των δυσμενών κλιματικών συνθηκών. Το 1715, οι Γάλλοι, οι οποίοι κατείχαν το γειτονικό νησί Μπουρμπόν (το σημερινό Ρεουνιόν), κατέλαβαν τον Μαυρίκιο και τον μετονόμασαν σε Ιλ ντε Φρανς (δηλ. το νησί της Γαλλίας). Με τη Γαλλική κυριαρχία, στο νησί αναπτύχθηκε μία εύρωστη οικονομία βασισμένη στην παραγωγή ζάχαρης. Κατά τους Ναπολεόντειους πολέμους (1803-1815), το νησί έγινε στόχος των Βρετανών, οι οποίοι προσπάθησαν να το καταλάβουν. Παρά τη νίκη των Γάλλων στη ναυμαχία του Γκραντ Πορτ, τη μοναδική γαλλική ναυτική νίκη απέναντι στον βρετανικό στόλο, οι Γάλλοι παρέδωσαν τον Μαυρίκιο τρία χρόνια αργότερα μετά από μία απόβαση των Βρετανών στην τοποθεσία Καπ Μαλερό. Η επίσημη παράδοση του νησιού στο βρετανικό στέμμα έγινε το 1810 με τον όρο της διατήρησης των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας γης και περιουσίας για τους Γάλλους αποίκους, αλλά και τη διατήρηση της Γαλλικής γλώσσας και νομοθεσίας σε αστικά και ποινικά θέματα. Με τη βρετανική κυριαρχία, το όνομα του νησιού επανήλθε ως Μαυρίκιος.
ΓεωγραφίαΜαζί με τα νησιά Ρεουνιόν και Ροντρίγκες, ο Μαυρίκιος αποτελεί το νησιωτικό συγκρότημα των νησιών Μασκαρέν. Αυτό το αρχιπέλαγος δημιουργήθηκε από μία σειρά υποθαλάσσιων ηφαιστειακών εκρήξεων πριν από περίπου 8 με 10 εκατομμύρια χρόνια κατά τη διέλευση της Αφρικανικής τεκτονικής πλάκας πάνω από το θερμό σημείο του Ρεουνιόν.
Το ίδιο το νησί του Μαυρίκιου περιβάλλεται από κοραλιογενείς υφάλους ενώ έχει ηφαιστειακή προέλευση. Περιμετρικά του νησιού εκτείνεται μία κορυφογραμμή από υψώματα, η οποία προέρχεται από την παλαιότερη ηφαιστειακή καλντέρα. Η ψηλότερη κορυφή του νησιού βρίσκεται στα νοτιοδυτικά και έχει ύψος 828 μ., ενώ ονομάζεται Πιτόν ντε λα Πετί Ριβιέρ Νουάρ (δηλ. κορυφή του μικρού μαύρου ποταμού). Στο κέντρο της ημιορεινής περιμέτρου εκτείνεται ένα ηπειρωτικό υψίπεδο.
Η συνολική έκταση του κράτους του Μαυρίκιου, το οποίο εκτός από το νησί περιλαμβάνει και τα νησιά Αγκαλέγκα, Σεντ Μπράντον και Ροντρίγκες, είναι 2040 τετρ. χλμ. Η έκταση των ηπειρωτικών υδάτων ανέρχεται σε 10 τετρ. χλμ. Η ακτογραμμή του Μαυρίκιου είναι 177 χλμ Το 49% της έκτασης του νησιού χαρακτηρίζεται ως καλλιεργήσιμο, με μόνιμες καλλιέργειες στο 6% της έκτασης, δάση στο 22% και άλλες χρήσεις γης στο υπόλοιπο 23% της έκτασης, με βάση στοιχεία του 1993. Οι αρδευόμενες εκτάσεις καλύπτουν έκταση 200 τετρ. χλμ. (1998). Το τοπικό κλίμα είναι τροπικό, ενώ επηρεάζεται παράλληλα από τους νοτιοανατολικούς αληγείς ανέμους, προσδιορίζοντας δύο εποχές. Ο χειμώνας είναι θερμός και ξηρός και διαρκεί από το Μάιο ως και το Νοέμβριο, ενώ τους υπόλοιπους μήνες το καλοκαίρι είναι ζεστό και υγρό. Από το Μάιο ως το Σεπτέμβριο το νησί επηρεάζεται από αντικυκλωνικά συστήματα, ενώ η περίοδος των κυκλώνων εντοπίζεται από το Νοέμβριο ως τον Απρίλιο. Οι τελευταίοι τροπικοί κυκλώνες που είχαν έντονες επιδράσεις στο νησί ήταν ο Ολάντα το 1994 και ο Ντίνα το 2002.
Η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη του νησιού είναι το Πορτ Λουί στα βορειοδυτικά, ενώ άλλοι σημαντικοί οικισμοί είναι το Ρόουζχιλ, η Μπο Μπασίν, η Κουρεπίπ, το Βακόας, το Φίνιξ και η Κουάτρ Μπορν.
Πολιτική ΓεωγραφίαΟ Μαυρίκιος διαιρείται διοικητικά σε 9 διαμερίσματα, με τις αντίστοιχες τοπικές πρωτεύουσες. Τα διαμερίσματα διαιρούνται σε δήμους:
· (1) Μπλακ Ρίβερ (Ταμαρίν)
· (2) Φλακ (Σεντρ ντε Φλακ)
· (3) Γκραντ Πορτ (Μαμπούρ)
· (4) Μόκα (Μόκα)
· (5) Παμπλεμούς (Τριολέ)
· (6) Πλεν Βιλέμ (Ρόουζχιλ)
· (7) Πορτ Λουί (Πορτ Λουί)
· (8) Ριβιέρ ντου Ρεμπάρτ (Πουντρ ντ' Ορ)
· (9) Σαβάν (Σουιλάκ)
Αντίστοιχα, το κράτος του Μαυρίκιου περιλαμβάνει ως εξαρτημένες περιοχές και τα γειτονικά νησιά και νησιωτικά συγκροτήματα Αγκαλέγκα με πρωτεύουσα το Βινγκ Σινγκ, τα Καργάντος Καράχος Σοάλ (ή Σεντ Μπράντον) με πρωτεύουσα το Ραφαέλ, και το νησί Νησί Ροντρίγκες με πρωτεύουσα το Πορτ Ματουρέν. Ο Μαυρίκιος διεκδικεί την κυριότητα στο αρχιπέλαγος Τσάγκος από το από το Ηνωμένο Βασίλειο και στο νησί Τρομελέν από τη Γαλλία.
ΔημογραφίαΗ εκτίμηση για τον πληθυσμό του κράτους είναι 1.284.867 κάτοικοι, γεγονός που κατατάσσει τον Μαυρίκιο στην 151η θέση στον κόσμο. Από αυτό το σύνολο, στο νησί του Μαυρίκιου κατοικούν 1.227.078 με βάση στοιχεία του 2007. Η τοπική κοινωνία περιλαμβάνει πολλές εθνικές ομάδες, καθώς οι σημερινοί κάτοικοι κατάγονται από την ηπειρωτική Αφρική (κρεολοί), την Ινδία, τη Γαλλία και την Κίνα, αλλά και από πολλές άλλες χώρες ή περιοχές.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία (2009), ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού είναι 0,776% ανά έτος, ενώ ο ρυθμός γεννήσεων 14,41 ανά χίλιους κατοίκους, ο ρυθμός θανάτων 6,55 ανά χίλιους κατοίκους. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού είναι τα 74 χρόνια (70,53 χρόνια για τους άνδρες και 77,65 για τις γυναίκες).
ΘρήσκευμαΤο 52% των κατοίκων ασπάζονται τον Ινδουισμό, ενώ το 28% ανήκουν στην Καθολική Εκκλησία και το 17% στο Ισλάμ. Οι περισσότεροι κρεολοί κάτοικοι είναι χριστιανοί, ενώ η πλειοψηφία των μουσουλμάνων και το σύνολο των ινδουιστών προέρχονται από την Ινδία και το Πακιστάν. Μικρό ποσοστό των μουσουλμάνων κατάγεται από τη Μέση Ανατολή. Οι ινδουιστές ανήκουν στις γλωσσικές ομάδες των Μποτζπουρί, Ταμίλ, Μαράτι και Τέλουγκου. Μία μειοψηφία κατοίκων κατάγονται από την Κίνα, αρκετοί από τους οποίους έχουν ασπαστεί τον χριστιανισμό και κυρίως τον καθολικισμό, ενώ ορισμένοι ακολουθούν παράλληλα τις βουδιστικές και κομφουκιανιστικές παραδόσεις.
Γλώσσα
Στο σύνταγμα της χώρας δεν γίνεται αναφορά σε επίσημη γλώσσα, ενώ οι επικρατέστερες στο σύνολο του πληθυσμού είναι τα Αγγλικά, τα Γαλλικά και τα τοπικά Κρεολικά, μία κρεολική γλώσσα βασισμένη στα Γαλλικά. Το κοινοβούλιο χρησιμοποιεί ως επίσημη γλώσσα τα Αγγλικά, αλλά καθένας μπορεί να μιλήσει και στα Γαλλικά στις συνεδριάσεις. Τα Αγγλικά είναι γενικά αποδεκτά ως επίσημη γλώσσα της χώρας στην κυβέρνηση και τα δικαστήρια, αλλά επίσης η καθομιλουμένη είναι και η τοπική κρεολική.
Η χρήση των διαφόρων γλωσσών εξαρτάται από την περίσταση. Στα σπίτια χρησιμοποιείται κυρίως η κρεολική και τα Μποτζπουρί, τα γαλλικά και τα κρεολικά στις επιχειρήσεις και το εμπόριο, ενώ τα αγγλικά στην εκπαίδευση και τη διοίκηση. Τόσο τα αγγλικά, όσο και τα γαλλικά, με μακροχρόνια κοινωνική ιστορία στον Μαυρίκιο, προτιμούνται σε ακαδημαϊκό ή επαγγελματικό περιβάλλον. Οι περισσότερες εφημερίδες και τα μέσα επικοινωνίας είναι στα γαλλικά.
Τα τοπικά κρεολικά του Μαυρίκιου μιλιούνται από το 90% του πληθυσμού και θεωρούνται η εθνική γλώσσα. Ιστορικά, γεννήθηκαν τον 18ο αιώνα από σκλάβους για να μπορούν να επικοινωνούν τόσο μεταξύ τους όσο και με τους Γάλλους αποικιοκράτες, οι οποίοι δεν καταλάβαιναν τις διάφορες Αφρικανικές διαλέκτους. Άλλες γλώσσες στον Μαυρίκιο περιλαμβάνουν τα Ταμίλ, τα Χίντι, τα Μαράτι, τα Ουρντού, τα Χάκα (κινεζική διάλεκτος), τα Γκουτζαράτι, και τα Μποτζπουρί, τα οποία είναι ένα μίγμα διαλέκτων της Ινδίας που χρησιμοποιήθηκε από τους πρώτους Ινδούς αποίκους. Οι περισσότεροι κάτοικοι είναι τουλάχιστον δίγλωσσοι ή και τρίγλωσσοι.
Πολιτισμός και τοπική κουλτούραΤο 1847, ο Μαυρίκιος έγινε η πέμπτη περιοχή στον κόσμο που εξέδιδε γραμματόσημα. Οι δύο τύποι γραμματοσήμων εκείνης της εποχής, γνωστοί ως ταχυδρομικά γραμμάτια του Μαυρικίου, είχαν ονομαστική αξία μία πέννα (σε κόκκινο χρώμα) και δύο πέννες (σε μπλε), ενώ θεωρούνται από τα πιο πολύτιμα και διάσημα γραμματόσημα για συλλέκτες στον κόσμο.
Όταν ανακαλύφθηκε, το νησί του Μαυρίκιου αποτελούσε ενδιαίτημα για ένα είδος πτηνού, μέχρι τότε άγνωστου, το οποίο οι Πορτογάλοι ονόμασαν Ντόντο, καθώς δεν φαινόταν να είναι ιδιαίτερα έξυπνο. Μέχρι το 1681, ο πληθυσμός των Ντόντο είχε εξολοθρευτεί από τους κατοίκους ή τα κατοικίδια ζώα τους. Το Ντόντο εικονίζεται σήμερα να στηρίζει το εθνικό έμβλημα της χώρας.
Το νησί ευνόησε επίσης μία ποικιλόμορφη εικαστική παραγωγή στη λογοτεχνία, τόσο στα Γαλλικά, τα Αγγλικά αλλά και τα κρεολικά. Ο Ζαν Μαρί Γκυστάβ Λε Κλεζιό, βραβευμένος με το Νόμπελ λογοτεχνίας το 2008, είναι γαλλο-κρεολικής καταγωγής και διαμένει στο νησί αρκετό διάστημα.
Επίσης, οι γιορτές του νησιού περιλαμβάνουν τα Χριστούγεννα, την κινεζική Πρωτοχρονιά, την Πέρ Λαβάλ, το Ντιβαλί, το Μαχασιβρατρί και το Έιντ Αλ-Φιτρ.
Οι ψυχαγωγικές δραστηριότητες είναι ποικίλες, κυρίως για τη στήριξη της τουριστικής βιομηχανίας. Τα θαλάσσια σπορ αποτελούν σημαντικό στοιχείο, όπως και η αλιεία, το γουίντι σέρφινγκ, το θαλάσσιο σκι, η ιστιοπλοΐα, αλλά ακόμα και η υποβρύχια ξενάγηση. Χερσαίες δραστηριότητες είναι το γκολφ, το τέννις, το σκι, το κυνήγι, η ποδηλασία, η ιππασία και η πεζοπορία.
Οικονομία
Το ΑΕΠ της χώρας είναι 15,7 δις $ (εκτίμηση 2009). Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ είναι 4,70% (εκτίμηση 2004). Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι 12.261 $ (εκτίμηση 2009).
Συνθήκες διαβίωσηςΣύμφωνα με έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα στο Ναϊρόμπι, το Νοέμβριο του 2008, η χώρα είναι η καλύτερη για τα παιδιά της Αφρικής αναφορικά με τις συνθήκες διαβίωσης.
Διακυβέρνηση
Πρόεδρος της χώρας είναι ο Άνρουντ Τζάγκνοτ, από το 2003. Ο Τζάγκνοτ επανεξελέγη από το Κοινοβούλιο χωρίς αντίπαλο, στις 19 Σεπτεμβρίου του 2008. Πρωθυπουργός είναι ο Ναβίν Ραμγκούλαμ.
Εκλογές
Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω..
Γενικές εκλογές 2010Έπειτα από τη διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών στις 5 Μαΐου 2010, ο Ναβίν Ραμγκούλαμ επανεξελέγη στην πρωθυπουργία, με 41 έδρες για το Εργατικό Κόμμα έναντι 18 έδρες για το MMM του Πολ Μπερενζέ και 1 έδρα για τον Σελ Μία του FSM. Η συμμετοχή στις εκλογές ήταν γύρω στο 76%.
Μεταφορές
Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.

Δήμητρα Σέττα

ΛΕΣΟΤΟ

Λεσότο
Το Λεσότο (επίσης Λεσόθο) είναι μια μεσόγεια αφρικανική χώρα με έκταση 30.355 τετρ. χλμ. και πληθυσμό 2.130.819 (εκτίμηση 2009). Συνορεύει από όλες τις πλευρές με τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία. Η πρωτεύουσα είναι το Μασέρου. Βασιλιάς της χώρας είναι ο Λετσίε Γ΄ και Πρωθυπουργός ο Πακαλίτα Μοσιζίλι. Ως το 1966 υπήρξε βρετανικό προτεκτοράτο, με την ονομασία Μπασουτολάνδη, οπότε στις 4 Οκτωβρίου ανεξαρτητοποιήθηκε παίρνοντας την ονομασία Λεσότο. Εξαιτίας της γραφικότητας των τοπίων του, δόθηκε στη χώρα το προσωνύμιο «Ελβετία της νότιας Αφρικής». Σήμερα αποτελεί ένα από τα φτωχότερα κράτη στον κόσμο.
Φυσική γεωγραφία
Το κρατίδιο βρίσκεται στο ψηλότερο τμήμα της νότιας Αφρικής. Οι μεγαλύτερες σε ύψος κορυφές είναι τα Όρη των Δρακόντων (άνω των 3.350 μ.). Στα δυτικά των ορέων αυτών βρίσκονται τα όρη Μαλούτι και ανάμεσα σε αυτά εκτείνονται κοιλάδες, οι οποίες εισχωρούν στον ποταμό Οράγγη.
Κλίμα και βλάστηση
Οι βροχοπτώσεις και η θερμοκρασία επηρεάζονται από το υψόμετρο. Χαρακτηριστικό είναι ότι τους χειμερινούς μήνες η θερμοκρασία κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα. Οι χιονοπτώσεις δεν είναι σπάνιες (στις περιοχές που έχουν υψόμετρο που κυμαίνεται από 2.500 ως περίπου 3.200 μ.). Το έδαφος καλύπτεται από ορεινούς λειμώνες. Στα δυτικά απαντάται στέπα και βλάστηση με ξηρόφιλα δέντρα.
Δημογραφία
Ο πληθυσμός της χώρας αριθμούσε 2,1 εκατομμύρια κατοίκους το 2001. Η ραγδαία εξάπλωση της μάστιγας του AIDS οδηγεί στη σταδιακή μείωση του πληθυσμού. Οι κάτοικοι ζουν πολύ λίγα χρόνια (σύμφωνα με στοιχεία του 2009, οι γυναίκες ζουν 39,54 χρόνια και οι άνδρες 41,18 χρόνια, ενώ το σύνολο του πληθυσμού 40,38 χρόνια).
Οι Βουσμάνοι και οι Οτεντότοι ήταν οι πρώτοι που κατοίκησαν στη χώρα και ακολούθησαν οι Μπαντού. Οι Σότο ή Μπασότο (προήλθαν από ανάμιξη με τους Βουσμάνους) αποτελούν την συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων (99,7%) ενώ υπάρχουν και μερικοί Ευρωπαίοι και Ασιάτες. Το 80% των κατοίκων είναι Χριστιανοί, ενώ το 1/5 του συνολικού πληθυσμού πιστεύει σε ανιμιστικές δοξασίες.
Οι κάτοικοι μιλούν την αγγλική και τη σεσότο, αμφότερες επίσημες γλώσσες στο μικροσκοπικό κράτος. Άλλες γλώσσες είναι οι ζουλού και ξόσα. Η χώρα παρουσιάζει μικρό ποσοστό αστικοποίησης, ωστόσο είναι πυκνοκατοικημένη (η μέση πυκνότητα το 2006 ήταν 66,6 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο).
Η πρωτεύουσα της χώρας Μαζερού είναι ουσιαστικά η μοναδική πόλη. Άλλα αστικά κέντρα είναι οι: Μαπουτσού, Μαφετένγκ και Τεγιατεγιανένγκ.
Πολιτικά
Το Λεσότο είναι Συνταγματική Μοναρχία. Αρχηγός Κράτους είναι ο εκάστοτε Βασιλιάς, ο ρόλος του οποίου είναι συμβολικός. Η νομοθετική εξουσία ασκείται από το Κοινοβούλιο, που αποτελείται από τη Γερουσία, με 33 μέλη, καθώς επίσης και την Εθνοσυνέλευση, με 120 μέλη. To 2005 διεξήχθησαν για πρώτη φορά τοπικές εκλογές, με το ένα τρίτο των εδρών να προορίζεται για γυναίκες υποψήφιες. Το 53% του συνόλου των νικητών στις εκλογές αυτές ήταν γυναίκες. Δικαίωμα ψήφου έχουν όσοι και όσες είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Το 2007 το κυβερνών κόμμα του Μοσιζίλι αναδείχθηκε νικητής στις βουλευτικές εκλογές.
Διοικητική διαίρεση
Η οικονομία του κρατιδίου βασίζεται αποκλειστικά στη γεωργία και μάλιστα στις καλλιέργειες για εσωτερική κατανάλωση. Επίσης, σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία, όπου εργάζονται πολλοί κάτοικοι του μικρού κράτους. Παρά τα αναπτυξιακά προγράμματα, η οικονομία είναι ασταθής εξαιτίας της έλλειψης φυσικών πόρων. Έτσι, σήμερα (2002) το 49% των κατοίκων της χώρας ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και σχεδόν ο μισός πληθυσμός μαστίζεται από την ανεργία. Το 2005 η μέση ετήσια αγοραστική δύναμη κατά κεφαλήν υπολογίστηκε στα 2.500 Δολάρια ΗΠΑ.
Παράγονται καλαμπόκι, σιτάρι, σόργο και κηπευτικά. Δεύτερη σημαντική πηγή εισοδήματος είναι η κτηνοτροφία (αιγοπρόβατα), τα προϊόντα της οποίας συμβάλλουν στις εξαγωγές. Από άποψη ορυκτού πλούτου, εξορύσσονται διαμάντια από το υπέδαφος, ενώ η ανάπτυξη της βιομηχανίας είναι περιορισμένη. Η ενέργεια εισάγεται από τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία. Το 1998 ολοκληρώθηκε ένα μεγάλο φράγμα, χάρη στο οποίο το Λεσότο εξασφάλισε έσοδα από πώληση νερού στη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία.Νομισματική μονάδα του Λεσότο είναι το Λότι. Τα πολλά λότι λέγονται μαλότι στην τοπική γλώσσα.
Επικοινωνίες και μεταφορές
Τα συγκοινωνιακό δίκτυο δεν είναι ανεπτυγμένο και απουσιάζουν τα λιμάνια. Επίσης, η κακή κατάσταση του οδικού δικτύου οδηγεί πολλές φορές τους κατοίκους να κινούνται από τόπο σε τόπο ακόμα και με γαϊδούρια. Η Μασερού, που είναι και πρωτεύουσα, είναι η μοναδική πόλη που έχει διεθνές αεροδρόμιο και σιδηροδρομική σύνδεση με τη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία. Υπήρχαν άλλα 27 αεροδρόμια, με βάση στοιχεία του 2006. Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.
Ιστορία
Η βρετανική Μπασουτολάνδη
Η σύγχρονη Ιστορία της χώρας ξεκίνησε στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα, με τη συνένωση των φυλάρχων και των λαών υπό τον Μοσεσόε Α΄. Δημιουργήθηκε έτσι ένα είδος Ομοσπονδίας. Αργότερα, για να αποφύγει εισβολή των Μπόερς, ο Βασιλιάς κατέφυγε στην αγγλική βοήθεια. Αποτέλεσμα ήταν να ανακηρυχθεί βρετανικό προτεκτοράτο (1868) και να λάβει την ονομασία Μπασουτολάνδη.
Στη δεκαετία του ‘ 60, έπειτα από την ψήφιση του πρώτου Συντάγματος, η χώρα άρχισε σταδιακά να απογαλακτίζεται από το Ηνωμένο Βασίλειο. Έπειτα από τη διεξαγωγή των πρώτων εκλογών, το 1965, το Εθνικό Κόμμα της Μπασουτολάνδης αναδείχθηκε νικητής και τον επόμενο χρόνο, στις 4 Οκτωβρίου του 1966 ανακήρυξε την ανεξαρτησία του κράτους, που έλαβε πλέον το όνομα Λεσότο.
Πρώτα χρόνια ανεξαρτησίας
Τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας χαρακτηρίστηκαν από διαφωνίες ανάμεσα στο Βασιλιά Μοσεσόε Β΄ και στον πρωθυπουργό Λεαμπούα Τζόναθαν για τις δικαιοδοσίες του Μονάρχη. Η κατάσταση κορυφώθηκε με την αναστολή του Συντάγματος από τον Τζόναθαν, το 1970. Επίσης, συνελήφθη ο ηγέτης της Αντιπολίτευσης και η χώρα κηρύχθηκε σε κατάσταση πολιορκίας. Την επόμενη δεκαετία, ο Τζόναθαν επέβαλε απολυταρχικό καθεστώς, το οποίο κατήγγειλε το ρατσιστικό καθεστώς στη Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία. Ως αποτέλεσμα, το 1982 νοτιοαφρικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν εισβολή στη Μαζερού και σφαγίασαν 40 ανθρώπους, όπως και το 1985. Στις αρχές του 1986 η κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής έκλεισε τα σύνορα με το Λεσότο και λίγες ημέρες αργότερα εκδηλώθηκε αναίμακτο στρατιωτικό πραξικόπημα, που είχε αποτέλεσμα την ανατροπή του Λεαμπούα Τζόναθαν. Η κυβέρνηση της Πρετόριας αρνήθηκε κάθε ανάμειξη στο πραξικόπημα. Στη συνέχεια, ανέλαβε την εξουσία στρατιωτικό συμβούλιο με αρχηγό τον Τζάστιν Λεχάνια και ο ρόλος του Βασιλιά ήταν εθιμοτυπικός. Παράλληλα, επαναφέρθηκαν οι σχέσεις με το ρατσιστικό καθεστώς της Πρετόριας, το οποίο στήριξε το Λεσότο. Οι δύο χώρες υπέγραψαν επίσης σύμφωνο μη επίθεσης το 1986.
Πολιτική αστάθεια, πτώση και αποκατάσταση του ΒασιλιάΤο 1990 ο Λεχάνια προέβη σε αναστολή των εξουσιών του Βασιλιά, ο οποίος κηρύχθηκε έκπτωτος και αργότερα όλες τις εξουσίες του ανέλαβαν οι στρατιωτικοί. Ο μεγαλύτερος γιος του Βασιλιά, Λετσίε Γ΄ εξελέγη από τους μεγαλύτερους φυλάρχους νέος Μονάρχης και δεσμεύτηκε να μην αναμειχθεί στα πολιτικά του κράτους. Αργότερα ανατράπηκε σε ένα ακόμα πραξικόπημα ο Λεχάνια από το Φιζοάμα Ραμαέμα και επακολούθησαν δολοφονίες και συλλήψεις. Στο κλίμα αυτό, συμφωνήθηκε η επιστροφή του έκπτωτου Βασιλιά Μοσοσόε ως πολίτη (1992), σε συνδυασμό και με τη διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών του 1993. Την ίδια χρονιά όμως ο Λετσίε Γ΄ έκανε πραξικόπημα και ανέλαβε ο ίδιος την εκτελεστική εξουσία, διαλύοντας την νεοεκλεγείσα και δημοκρατική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντσου Μοχέλε. Το σημερινό Σύνταγμα τέθηκε σε ισχύ στις 2 Απριλίου του 1993. Οι γειτονικές αφρικανικές χώρες καταδίκασαν την ανατροπή της δημοκρατικής κυβέρνησης και η Ζιμπάμπουε, η Μποτσουάνα και η Νοτιοαφρικανική Δημοκρατία ανέλαβαν διαμεσολαβητικό ρόλο για την επίλυση της κρίσης. Οι νέες διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε συμφωνία ανάμεσα στο Βασιλιά Λετσίε και στον πρωθυπουργό και αποκαταστάθηκε στο θρόνο ο έκπτωτος Μοσεσόε (1995). Ορίστηκε διάδοχος του Βασιλιά ο Λετσίε, μόνο σε περίπτωση θανάτου του. Έναν χρόνο μετά, στις 15 Ιανουαρίου του 1996 ο Βασιλιάς Μοσεσόε σκοτώθηκε σε δυστύχημα με το αυτοκίνητό του, στα βουνά του κρατιδίου. Ο Λετσίε έγινε ξανά Βασιλιάς και στέφθηκε επίσημα.
Εκλογές 1998 και πραξικόπημα
Το 1998 διενεργήθηκαν εκλογές, στις οποίες νικητής αναδείχθηκε το νεοϊδρυθέν κόμμα Δημοκρατικό Κογκρέσο του Λαού, με ηγέτη τον Μοχέλε. Αντίθετα, η Αντιπολίτευση κατήγγειλε νοθεία στις εκλογές και δεν αναγνώρισε την ήττα της, Πρωθυπουργός ανέλαβε ο Πακαλίτα Μοσιζίλι και οι διαμαρτυρίες για το αποτέλεσμα κλιμακώθηκαν, με κορύφωση το πραξικόπημα (το Σεπτέμβριο του 1998) που εκδηλώθηκε από δυνάμεις της Νοτίου Αφρικής και της Μποτσουάνας, με σκοπό την επιβολή της τάξης. Οι ξένες δυνάμεις παρέμειναν στο κρατίδιο ως τον Ιούνιο του 1999. Το κυβερνών κόμμα επικράτησε εκ νέου στις εκλογές του 2002 και του 2007.
Πολιτισμός και αξιοθέατα
Το ορεινό τοπίο στη χώρα προσδίδει γραφικότητα. Ο επισκέπτης μπορεί να δει το σπήλαιο Σοάι στο χωριό Σεχονγκόνγκ, όπου το 1879 ο τελευταίος αρχηγός των Βουσμάνων αντιστάθηκε στην επέλαση των Σότο και τελικά ηττήθηκε. Επίσης, στο Εθνικό Πάρκο Σελαμπατέμπε , που βρίσκεται σε κάπως απομονωμένη περιοχή, στα Όρη του Δράκοντα, φιλοξενούνται ορισμένα σπάνια είδη πανίδας. Στοιχεία για την ιστορία και την πρώτη ιεραποστολή που δημιουργήθηκε στη χώρα μπορεί να αντλήσει ο επισκέπτης του Μουσείου και Αρχείου της Μορίτζα, στην ομώνυμη πόλη, που βρίσκεται στα νότια του κρατιδίου.
Επιπλέον, υπάρχουν πολλές ιστορικές τοποθεσίες, στην πρωτεύουσα και αλλού. Τέτοια τοποθεσία είναι το ιερό όρος Τάμπα Μποσίου, που συνδέεται με τη δημιουργία (1824) της πρώτης χαλαρής ομοσπονδίας μεταξύ των φυλάρχων και των λαών του Λεσότο, από το Βασιλιά Μοσεσόε. Διασώζονται ίχνη από τους παλαιούς οικισμούς των Σότο, ο τάφος του Βασιλιά Μοσεσόε Α΄ και οχυρώσεις.
Ενδιαφέρον από αρχαιολογική και από τουριστική άποψη παρουσιάζουν και οι βραχογραφίες κυρίως ζώων στη θέση Χα Μπαροάνα, στα βόρεια της πόλης Ρόμα. Στις παραστάσεις αυτές απεικονίζεται επίσης η ζωή των Βουσμάνων, ενώ στον ίδιο χώρο ανακαλύφθηκαν και ίχνη δεινοσαύρων. Στα νότια του κρατιδίου βρέθηκαν και βραχογραφίες των Σαν (που είναι εναλλακτική ονομασία για τους Βουσμάνους), στον οικισμό Μαλεαλέα. Τα ευρήματα αυτά αποδεικνύουν ότι η περιοχή εκείνη κατοικείται από τα αρχαία χρόνια.

Δήμητρα Σέττα

ANKARA - ΑΓΚΥΡΑ

Άγκυρα
H Άγκυρα (τουρκικά: Ankara, Άνκαρα) είναι η πρωτεύουσα της Τουρκίας (από τις 13 Οκτωβρίου 1923) και η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, με πληθυσμό 3.763.591 (2007), πίσω από την Κωνσταντινούπολη. Αποτελεί επίσης πρωτεύουσα της επαρχίας Άγκυρας. Βρίσκεται στην κεντρική Τουρκία.
Ιστορία
Οι παλαιότεροι κάτοικοι της περιοχής γύρω από την πόλη ήταν οι Χαττιανοί, που ζούσαν στην περιοχή την εποχή του Χαλκού. Στην ευρύτερη περιοχή, πάντως, έχουν βρεθεί ευρήματα από την Νεολιθική εποχή. Η πόλη αναπτύχθηκε κάτω από την κυριαρχία των Φρυγών, γύρω στο 1000 π.Χ., ύστερα από μαζική μετανάστευση κατοίκων από το Γόρδιο. Σύμφωνα με την παράδοση των Φρυγών, ο βασιλιάς Μίδας ήταν ο ιδρυτής της πόλης. Τα επόμενα χρόνια η πόλη έχασε τον περισσότερο πληθυσμό της και την αξία της. Την πόλη κατέλαβαν οι Λυδοί, οι Πέρσες και αργότερα ο Μέγας Αλέξανδρος με τον στρατό του (334 π.Χ.). Μετά τον θάνατό του η πόλη πέρασε κάτω από την κυριαρχία του Αντίγονου. Γνώρισε μια νέα περίοδο ανάπτυξης κατά την Ελληνιστική περίοδο, όταν εγκαταστάθηκαν Έλληνες από τον Πόντο, που θέλησαν να κάνουν την πόλη εμπορικό κέντρο μεταξύ Μαύρης θάλασσας και Κριμαίας.
Το 278 π.Χ. καταλαμβάνεται από τους Γαλάτες και η πόλη γίνετε ένα από τα κέντρα τους, κέντρο της φυλής Tectosages (oppidum Tectosagum Ancyra). Το 25 π.Χ. κατέλαβε την πόλη ο Οκταβιανός, κάνοντάς την μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, πρωτεύουσα της επαρχίας της Γαλατίας. Μεταξύ του 25 και του 20 π.Χ. ιδρύθηκε στην πόλη και το Monumentum Ancyranum (Ναός του Αύγουστου και της Ρώμης). Η πόλη απέκτησε μεγάλη σημασία εκείνη την εποχή καθώς ήταν κέντρο τόσο των Γαλατών όσο και των Φρύγων της περιοχής.
Το δεύτερο μισό του 3ου αιώνα την πόλη κατέλαβαν οι Γότθοι, και αργότερα οι Άραβες. Το 272 οι Ρωμαίοι κατέλαβαν ξανά την Άγκυρα, ενώ τα τέλη του 3ου αιώνα καταγράφονται στην πόλη και την γύρο περιοχή κάποιοι πρώτοι χριστιανοί μάρτυρες. Στα μέσα του 3ου αιώνα η πόλη έχει μετατραπεί σε Χριστιανική. Το 314 έγινε στην πόλη η Σύνοδος της Άγκυρας. Τον 4ο αιώνα στην πόλη αναπτύχθηκε διαμάχη μεταξύ των οπαδών του Αρειανισμού και των υπόλοιπων Χριστιανών. Μαζί με τα υπόλοιπα ανατολικά εδάφη περνά στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, με έδρα την Κωνσταντινούπολη. Μετά τον 6ο αιώνα, η πόλη έπεσε αρκετές φορές στα χέρια των Αράβων.
Μετά τη βυζαντινή εποχή η πόλη κατακτάται το 1073 από τους Σελτζούκους Τούρκους (η πόλη εκείνη την εποχή θα πάρει το όνομα Άνγκορα) ενώ το 1354 καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους. Το 1402 γίνεται η μάχη της Άγκυρας και η πόλη περνά στα χέρια του Ταμερλάνου, αλλά οι Οθωμανοί θα την επανακτήσουν την επόμενη χρονιά. Το 1923 αποφασίστηκε από τον Κεμάλ Ατατούρκ η μετακίνηση της πρωτεύουσας του Τουρκικού Κράτους από την Κωνσταντινούπολη στην Άγκυρα (13 Οκτωβρίου). Το 1930 μετονομάστηκε σε Ankara, ενώ μέχρι τότε συνηθιζόταν το Engürije. Τα επόμενα χρόνια γνώρισε τεράστια ανάπτυξη.
Κλίμα
Το κλίμα της Άγκυρας είναι ηπειρωτικό και ξηρό. Τα καλοκαίρια είναι ήπια, ξηρά και ηλιόλουστα, και κρατούν από τον Ιούνιο έως τα μέσα του Σεπτέμβρη. Η θερμοκρασία κυμαίνεται μεταξύ 12° C και 28° C, με θερμοκρασίες που δεν ξεπερνούν τους 35° C εξαιτίας του μεγάλου υψομέτρου και πολύ χαμηλή υγρασία. Οι χειμώνες αντιθέτως είναι δριμείς και μακροί, από τις αρχές Δεκεμβρίου μέχρι και τον Μάρτιο, με πολύ χιόνι και θερμοκρασίες που κυμαίνονται μεταξύ -10° C και -1° C. Η πιο βροχερή εποχή του χρόνου είναι η άνοιξη.
Σημαντικότερα Αξιοθέατα
Σημαντικά αξιοθέτα είναι το Ανίτκαβμπιρ (με το μαυσωλείο του Ατατούρκ), το Εθνογραφικό Μουσείο της Άγκυρας και το Μουσείο του Πολιτισμού της Ανατολής. Επίσης υπάρχουν και διάφορες ρωμαϊκές αρχαιότητες. Για τους τουρίστες ενδιαφέρουσα είναι και η αγορά Çıkrıkçılar Yokuşu, ένα παραδοσιακό παζάρι.
ΣυγκοινωνίαΤο Διεθνές Αεροδρόμιο Esenboga απέχει 28 χλμ από την πόλη, και είναι συνδεδεμένο με τον κυκλικό αυτοκινητόδρομο O-20.

Δήμητρα Σέττα