Δεν έχει σημασία να ανακουφίζεται ο άνθρωπος μόνο στο σώμα, αλλά και στην ψυχή.

Ο πονοκέφαλος, πονοκέφαλος τάσεως, ή κεφαλαλγίες τάσεως, όπως λέγονται, αλλά και χρόνιες παθήσεις, όπως οι ημικρανίες, επηρεάζουν την ψυχολογία του πάσχοντα, ειδικά αν τον ταλαιπωρούν για πολύ καιρό. Ο πονοκέφαλος, που οι περισσότεροι έχουμε βιώσει έστω μια φορά στη ζωή μας, περιγράφεται σαν πόνος στις δυό μεριές κεφαλιού, αριστερά και δεξιά απο το μέτωπό μας. Είναι ένα πολύ συχνό σύμπτωμα, πάνω απο 80% των γυναικών υποφέρουν απο πονοκεφάλους, ενώ μόλις το 60% των ανδρών.
    Όταν τα σωματικά συμπτώματα του πονοκεφάλου έχουν μεγάλη διάρκεια και ένταση είναι πολύ δυσάρεστα. Αυτό το φαινόμενο συναντάμε συχνά στις ημικρανίες, επηρεάζοντας τον ψυχισμό του ατόμου. Δημιουργούν εκνευρισμό, επιθετικότητα στη σχέση, χαμηλή συγκέντρωση, τάση για κοινωνική απομόνωση, μελαγχολία και, σε έντονες καταστάσεις, φοβίες και αγχώδεις διαταραχές, ενώ το 20% των ασθενών εμφανίζουν βαριά κατάθλιψη.
   Η ψυχολογική υποστήριξη έχει θέση τόσο στον πονοκέφαλο που προέρχεται από οργανική αιτία, όπως για παράδειγμα από αυχενικό σύνδρομο, όσο και στον ψυχογενή πόνο, που προκύπτει από σωματοποίηση του άγχους μας, της θλίψης ή της έντασης της καθημερινότητας.
Όποιο και αν είναι το αίτιο της έναρξης του πονοκεφάλου, από τη στιγμή που εμφανίζεται ως ένα χρόνιο και επαναλαμβανόμενο πρόβλημα στη ζωή του ανθρώπου, ο ψυχολόγος συμβάλλει στη διακοπή της διαιώνισης του πόνου. Ο πάσχοντας πρέπει να εκπαιδευτεί με τη βοήθεια του ψυχολόγου ν’ αντιμετωπίσει το άγχος ότι θα τον πιάσει ξαφνικά ο πόνος.
Ο άνθρωπος που υποφέρει από χρόνιες ημικρανίες ή πονοκεφάλους, ζει με το άγχος να μην ξεκινήσει ο πονοκέφαλος, καταστροφολογεί και κάνει αρνητικές σκέψεις, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η ένταση του πόνου και ν’ αλλάζει η συμπεριφορά του. Αρχίζει και αποφεύγει πράγματα που έκανε από συνήθεια ή από ευχαρίστηση. Πολλές φορές, προσκολλάται στο κοινωνικό του περιβάλλον, νιώθει ανασφάλεια και εξαρτάται από την οικογένειά του ή βοηθήματα. Εγκλωβισμένος σ’ αυτόν τον φαύλο κύκλο, αρχίζει να επηρεάζεται η διάθεσή του, μειώνεται η αυτοπεποίθησή του και διαταράσεται η ποιότητα ζωής του.
     Με τη βοήθεια του ψυχολόγου και της γνωσιακής-συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας επιδιώκεται η βελτίωση της αυτοπεποίθησης, της διάθεσης, της δραστηριότητας και των κοινωνικών σχέσεων του ανθρώπου που ζει με χρόνιες ημικρανίες. Σημαντικό κομμάτι είναι να εκπαιδευτεί αυτό το άτομο, να εκφράζει και να εξωτερικεύει τα συναισθήματά του, για να μην σωματοποιείται η ένταση, γεγονός που δημιουργεί πόνο. Τεχνικές χαλάρωσης βοηθούν στην αντιμετώπιση του άγχους, ενώ οι ασθενείς εκπαιδεύονται και για τη σωστή συμμόρφωσή τους στη φαρμακευτική αγωγή.
   Όσον αφορά στην οικογένεια, ο ρόλος του ψυχολόγου είναι διπλός. Συμβάλλει στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που βιώνουν τα μέλη της (ενοχή, κατάθλιψη, άγχος υπερκόπωση, αδυναμία ισορροπίας στους νέους ρόλους) και στην εκπαίδευση για τον τρόπο συμπεριφοράς και επικοινωνίας με τον πάσχοντα από χρόνιο πονοκέφαλο.
   Στον χρόνιο πονοκέφαλο, ένας πονάει, αλλά ολόκληρη η οικογένεια υποφέρει. Δεν έχει σημασία να ανακουφίζεται ο άνθρωπος μόνο στο σώμα, αλλά και στην ψυχή. Η επικοινωνία είναι από τα βασικότερα σημεία. Αυτό που κάνουμε είναι να βλέπουμε μέσα από τα μάτια του ασθενούς τι βιώνει και να αναπτύσσουμε μαζί του ένα θεραπευτικό διάλογο. Ένα άγγιγμα ψυχής…

Τα ψάρια ιδανική τροφή για τον άνθρωπο.................

Το ψάρι είναι πολύ θρεπτική τροφή και θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στην διατροφή μας  τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα. Η αξία του είναι πολύ μεγάλη διότι  έχει υψηλή περιεκτικότητα  σε πολλές ευεργετικές ουσίες για τον οργανισμό, με κορυφαία τα γνωστά σε όλους Ω3 λιπαρά οξέα...

Ανάλογα με την ποσότητα λίπους που περιέχουν, τα ψάρια διακρίνονται σε:

• Λευκά ή άπαχα (μπακαλιάρος, γλώσσα, κ.λπ.): το κρέας είναι συγκεντρωμένο στο ήπαρ.
• Παχιά (σολωμός, ρέγκα, σαρδέλα, πέστροφα,  τόνος, κ.λπ.): το λίπος είναι διασπαρμένο σ’ όλο το κρέας και το χρώμα τους είναι σκούρο. Είναι πλούσια σε θερμίδες και περιέχουν βιταμίνες A και D.

Οι βιταμίνες Α και D ανήκουν στις λεγόμενες «λιποδιαλυτές βιταμίνες» και βρίσκονται στο συκώτι ορισμένων ψαριών. Η έλλειψη της βιταμίνης Α προκαλεί ατροφία επιθηλιακών κυττάρων και παθολογικά αυξημένη κερατινοποίηση (ξηροφθαλμία), ενώ η βιταμίνη D εμπλέκεται στη φυσιολογική διατήρηση αμινοξέων στο αίμα, από το οποίο συντίθεται οι πρωτεΐνες που βοηθούν στην ανοικοδόμηση των οστών.

Τα θαλασσινά ψάρια είναι καλή πηγή ιωδίου, ενώ μπορούν να προσφέρουν και ασβέστιο σε περίπτωση που τα κόκαλά τους είναι τρυφερά και τρώγονται. Επίσης, διαπιστώνεται ότι η κατανάλωση ψαριών μειώνει τον κίνδυνο της κατάθλιψης, ιδιαίτερα στις γυναίκες. Μελέτη διατροφικών συνηθειών σε δείγμα ενηλίκων καταλήγει ότι όσοι τρώνε ψάρι λιγότερο από μία φορά την εβδομάδα, κινδυνεύουν κατά 31% περισσότερο από ήπια ή σοβαρή κατάθλιψη.
Και βέβαια δεν πρέπει να παραληφθούν οι ευεργετικές ιδιότητες του σολωμού κατά της οστεοπόρωσης, χάρη στην καλσιτινίνη. Πρόκειται για μία ορμόνη που βρίσκεται στον ανθρώπινο οργανισμό και διατηρεί την υγεία των οστών, αλλά με το πέρασμα του χρόνου παύει να δρα αποτελεσματικά κι έτσι τα οστά αρχίζουν να φθείρονται. Η καλσιτινίνη του σολωμού είναι πενήντα φορές πιο ισχυρή από αυτήν του ανθρώπου και αποδεικνύεται ότι η θεραπεία με τη συγκεκριμένη ορμόνη σε γυναίκες που πάσχουν από οστεοπόρωση μειώνει το ρυθμό φθοράς κατά 40%.
Όμως, όπως ήδη αναφέρθηκε, η επιβεβλημένη κατανάλωση ψαριών επικεντρώνεται κυρίως στην παρουσία των Ω3 λιπαρών οξέων. Τα οξέα αυτά είναι πολυακόρεστα λιπαρά οξέα διαφορετικής χημικής σύστασης, με βασικούς εκπροσώπους το ΕΡΑ (εικοσιπενταϊκό οξύ) και το DHA (εικοσιπεντανοϊκό οξύ), τα οποία προέρχονται από τη μετατροπή του λινολεϊκού οξέος μέσα στον οργανισμό του ψαριού. Κατόπιν πολυετών επιστημονικών μελετών με σκοπό τη διερεύνηση της ευεργετικής δράσης των Ω3 λιπαρών οξέων στον οργανισμό, διαπιστώνεται τελικά ότι οι ουσίες αυτές:

• Εμποδίζουν τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας.
• Μειώνουν τη σύνθεση λιποπρωτεϊνών πολύ χαμηλής πυκνότητας από το συκώτι και συμβάλλουν στη γρήγορη απομάκρυνσή τους από τον οργανισμό.
• Μειώνουν την τιμή των τριγλυκεριδίων στο αίμα, αναστέλλοντας πιθανή σύνθεσή τους μέσα στο συκώτι.
• Συμβάλλουν στην αύξηση κατά 5 – 10% της HDL («καλής») χοληστερόλης.
• Είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη του εγκεφάλου των εμβρύων και των νηπίων.
• Συμβάλλουν στην οξύτητα της όρασης, την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και τη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου των παιδιών.
• Ψάρια πλούσια σε Ω3 λιπαρά οξέα είναι τα λιπαρά ψάρια του κρύου νερού, όπως σκουμπρί, σολωμός, σαρδέλα, πέστροφα, κολιός και ρέγκα.

Αν και τα τελευταία χρόνια έχουν προκύψει σημαντικές ανησυχίες για την ποιότητα των ψαριών που παρέχονται από τα ιχθυοτροφεία λόγω χρήσης παρασιτοκτόνων και αντιβιοτικών, η κατανάλωση ψαριών εξακολουθεί και διατηρείται σε υψηλά επίπεδα. Οι Έλληνες, πάντως, θεωρούμαστε από τους τυχερούς λαούς, καθώς μπορούμε να βρούμε άφθονο φρέσκο ψάρι λόγω της γεωγραφικής μας θέσης.

Συμπερασματικά, τα ψάρια αποτελούν ιδανική τροφή για τον ανθρώπινο οργανισμό, ειδικά σε συνδυασμό με λαχανικά και φρούτα που συνιστούν τη λεγόμενη μεσογειακή διατροφή.

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΑΓΑΠΟΥΝ ΤΑ ΖΩΑ!!!!!!

Ελευθερία Αρβανιτάκη.........

Ελευθερία Αρβανιτάκη

Γέννηση	16 Οκτωβρίου 1957 (53 ετών)Πειραιάς, Ελλάδα (1957-10-16)
Εθνικότητα	Ελληνική
Είδος Τέχνης	Τραγούδι
Καλλιτεχνικά ρεύματα	Λαϊκό, Έντεχνο
Σημαντικά έργα	Μένω Εκτός, Τα Κορμιά και τα Μαχαίρια, Τραγούδια για τους Μήνες

Η Ελευθερία Αρβανιτάκη γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1957 στον Πειραιά και είναι τραγουδίστρια. Η καριέρα της ξεκίνησε το 1979 όταν γνωρίστηκε και έγινε μέλος στην Οπισθοδρομική Κομπανία, μια μπάντα φοιτητών που έπαιζαν ρεμπέτικα και λαϊκά, ερασιτεχνικά, σε διάφορα κέντρα της Αθήνας. Συνεργάστηκε με πολλούς και σημαντικούς συνθέτες όπως ο Νίκος Μαμαγκάκης, ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Βαγγέλης Γερμανός, ο Νίκος Ξυδάκης, ο Νίκος Πορτοκάλογλου κ.ά. Έχει εμφανιστεί με μεγάλη επιτυχία σε διεθνή φεστιβάλ του εξωτερικού και έχει περιοδεύσει σε πολλές χώρες όπως η Ισπανία, το Μεξικό, η Αγγλία, η Γερμανία.

Δισκογραφία

• Ελευθερία Αρβανιτάκη (1984)
• Κοντραμπάντο (1986), μουσική Σταμάτης Σπανουδάκης
• Τανιράμα (1989), Σταμάτης Σπανουδάκης
• Μένω Εκτός (1991)
• Αναστασία (1993), μουσική Δημήρης Παπαδημητρίου
• Η νύχτα κατεβαίνει (1993), ζωντανή ηχογράφηση
• Τα κορμιά και τα μαχαίρια (1994), μουσική Ara Dinkjian
• Ζωντανά στους βράχους - Καλοκαίρι 95 (1995)
• Μεγάλες επιτυχίες (1995)
• Τραγούδια για τους μήνες (1996), μελοποιημένα ποιήματα σε σύνθεση Δ. Παπαδημητρίου
• Εκτός προγράμματος (1998)
• The very best of 1989-1998 (1999)
• Τραγούδια για τους μήνες - Η γ' πλευρά του δίσκου (2000)
• Εκπομπή (2001)
• Live από το Γυάλινο Μουσικό Θέατρο (2002)
• Eleftheria Arvanitaki Live (2003)
• Τρία Τραγούδια (2004)
• Όλα στο φώς (2004)
• Δρόμοι Παράλληλοι (2005), συλλογή με της συμμετοχές της τραγουδίστριας σε δίσκους άλλων καλλιτεχνών
• Δρομοι Παράλληλοι - Διεθνής Εκδοση (2006)
• Γρήγορα η ώρα πέρασε (2006), ποίηση της Σαπφώς σε σύνθεση Νίκου Ξυδάκη
• Δυνατά 1986-2007 (2007)
• Και τα μάτια κι η καρδιά (2008)
• Πρόσωπο με πρόσωπο Live στο "Stage" (2010)

                                                          

ΠΗΓΗ:ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΟΙ ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΕΣ ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΙΤΕ!!

ΚΑΛΗΜΕΡΑ!!!!!!!

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ

Όταν η φυσική ομορφιά συμπληρώνεται από το σωστό μακιγιάζ τότε το αποτέλεσμα είναι υπέροχο. Όμως, ακόμα και αν η φύση δεν σας έχει προικίσει με τέλεια χαρακτηριστικά, με το σωστό μακιγιάζ, μπορείτε να τα βελτιώσετε και να τα αναδείξετε κάνοντάς τα να δείχνουν υπέροχα. Το μακιγιάζ μπορεί να κάνει θαύματα. Μπορεί να κάνει  τα μικρά χείλη να δείχνουν ζουμερά, τα μικρά μάτια μεγαλύτερα, να δημιουργήσει γωνίες σε ένα στρογγυλό πρόσωπο, να το μεταμορφώσει κυριολεκτικά! Και επειδή καμία γυναίκα δεν μπορεί να έχει έναν μακιγιέρ πάντα μαζί της,  πρέπει να ξέρει τα μυστικά του μακιγιάζ ώστε να μπορεί  να τα εφαρμόζει μόνη της, αναδεικνύοντας τα χαρακτηριστικά του προσώπου της  με το σωστό τρόπο, ανάλογα με την διάθεσή της και την περίσταση. Γιατί το μακιγιάζ εκτός του ότι μπορεί να ομορφύνει ένα πρόσωπο, μπορεί να μας ανεβάσει ψυχολογικά!

Σαν σήμερα...

23η Μαΐου

Το έτος 1848, ξεκινάει την λειτουργία του το πρακτορείο ειδήσεων Associated Press. 

Το έτος 1878, η Τουρκία “πουλάει” στην Αγγλία την Κύπρο. 

Το έτος 1911, ψηφίζεται το νέο σύνταγμα της Ελλάδος.

Το έτος 1912, η Γερμανία ναυπηγεί το μεγαλύτερο πλοίο στον κόσμο, το ''Ιμπερατόρ'', 50.000 τόνων, που δρομολογήθηκε στη γραμμή Αμβούργο-Αμερική.

Το έτος 1976, ο ΠΑΟΚ κατακτά το πρώτο του πρωτάθλημα στο ποδόσφαιρο νικώντας στην τελευταία αγωνιστική τον Εθνικό εκτός έδρας με 0-4.

Το έτος 1995, ανακοινώνεται επίσημα η κυκλοφορία της γλώσσας προγραμματισμού Java.

Το έτος 1998, o Explorer I παύει να εκπέμπει σήμα. Πρόκειται για τον πρώτο αμερικανικό δορυφόρο της γης, ο οποίος εκτοξεύτηκε από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στις 31 Ιανουαρίου 1958.

Το έτος 2003, γεννιέται το πρώτο κλωνοποιημένο ελάφι, ο Ντιούι, στην Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Α&Μ του Τέξας.

Το έτος 2004, μεγάλος νικητής του 57ου Κινηματογραφικού Φεστιβάλ των Κανών αποδεικνύεται ο σκηνοθέτης Μάικλ Μουρ με το πολιτικό ντοκιμαντέρ "Φαρενάιτ 9/11".

ΟΙ ΟΜΟΡΦΙΕΣ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ..............ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ!!!

Παραλία Αγκάλης

Η Αγκάλη είναι μια πολύ όμορφη παραλία με καθαρή αμμουδιά και πολλούς φυσικούς κόλπους. Από αρχαιότητα  ακόμη έχει αποκαλυφθεί ότι στο βόρειο άκρο της παραλίας υπάρχουν ελάχιστα δείγματα οχυρών, κλασσικών χρόνων, ενώ σε ποιό  πρόσφατες έρευνες ανακαλύφθηκε  ότι στην περιοχή  βρισκόταν η παλιά ευβοϊκή πόλη Τρύγχαι. Αξίζει να σημειωθεί ότι  στην ευρύτερη περιοχή της Αγκάλης είναι ο μονόχωρος ναός του Αγίου Βασιλείου που βρίσκεται κοντά στα ελάχιστα ερείπια που αναφέραμε. Η ομορφιά της φύσης και η ανατολή το ήλιου, η γαλήνη και η ηρεμία  είναι μερικά απ’ αυτά που θα συναρπάσουν και θα αγγίξουν την ψυχή τού επισκέπτη. Σέ όλη την παραλία θα συναντήσετε παραδοσιακά ταβερνάκια και θα απολαύσετε τα ντόπια προϊόντα και ιδίως τα ολόφρεσκα ψάρια τους...





                        Λίμνη

Η Λίμνη είναι ένα από τα ομορφότερα χωριά της Βόρειας Εύβοιας που αποτελεί σήμερα την πρωτεύουσα του ομώνυμου Δήμου. Η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική των κτιρίων, τα ταβερνάκια πάνω στο κύμα, οι καφετέρειες που βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από την υπέροχη θάλασσα θα αγγίξουν την καρδιά σας , τα ξύλινα παγκάκια στον πεζόδρομο πλάι στη θάλασσα συνθέτουν μια εικόνα που εύκολα θα συναγωνιζόταν τα δημοφιλέστερα νησιά της χώρας. Ο παραλιακός δρόμος της Λίμνης προσφέρεται για ατελείωτες βόλτες, όλες τις ώρες της ημέρας. Ιδιαίτερα λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα, όταν η παραλία χρωματίζεται από το τελευταίο φως της ημέρας, το σκηνικό γίνεται τόσο γαλήνιο, σχεδόν ονειρικό. Στην Λίμνη υπάρχουν αρκετές τοποθεσίες που αξίζει να επισκεπτείτε, όπως ο Ναός του Αγίου Χριστοδούλου που είναι μέσα σε σπηλιά, ο Ναός Ζωοδόχου Πηγής και η Μονή Γαλατάκι. Επίσης στην πόλη λειτουργούν δύο αξιόλογα μουσεία, το ιστορικό και το λαογραφικό. Στο λαογραφικό μουσείο φυλάσσονται αρχαία έγγραφα της πόλης, όπως και άλλα ευρήματα που έχουν εντοπίσει οι κάτοικοι. Τα τελευταία χρόνια γίνονται σημαντικές εκδηλώσεις, τα επονομαζόμενα Ελύμνια, που έχουν διάρκεια 45 ημέρες και φιλοξενούν παρουσιάσεις βιβλίων, χορευτικές εκδηλώσεις, αθλητικές εκδηλώσεις και θεατρικές παραστάσεις,εκθέσεις ζωγραφικής,εκθέσεις χειροποίητων χαλιών που δημιουργούνται με κόπο και μεράκι από τις γυναίκες που εργάζονται στον γυναικείο συνεταιρισμό Λίμνης Ευβοίας..

Κερασιά









Η Κερασιά ίσως είναι από τα ορεινότερα χωριό της Βόρειας Εύβοιας κτισμένο σε 600 μέτρα υψόμετρο. Στην  περιοχή της Κερασιάς υπάρχει το απολιθωμένο δάσος όπου οι επιστήμονες έχουν βρει τεράστιο ενδιαφέρον μιας και εξετάζουν τα απολιθώματα από τα θηλαστικά της παλαιοντολογικής εποχής.. Σύμφωνα με μελέτες η πανίδα της περιοχής ήταν ιδιαίτερα πλούσια, μεταξύ άλλων περιλάμβανε μαχαιρόδοντες τα οποία πρέπει να μοιάζανε με τα λιοντάρια, ελαδοθήρια κάτι σαν καμηλοπάρδαλης αλλά με χαμηλό λαιμό και χαλικοθήρια κάποια μεγάλα θηλαστικά που τρέφονταν με φύλλα, ενώ έχουν βρεθεί κρανία από ρινόκερο και μάλιστα με δύο κέρατα.




Δρυμώνας










Πολύ κοντά στην όμορφο μεταβυζαντινό Μοναστήρι του Οσίου Δαυίδ βρίσκεται το χωριό Δρυμώνας. Το όνομά του φαίνεται να το πήρε από το δριμύ ψύχος που κάνει τον χειμώνα στην περιοχή ή από τα δρύινα δάση που αγκαλιάζουν το χωριό. Δίπλα στο χωριό υπάρχει ένα πάρκο εκπληκτικής ομορφιάς: Τα μονοπάτια του, πλαισιωμένα από σπάνια είδη χλωρίδας, εκτείνονται σε μήκος 850 μέτρων, για να καταλήξουν σε έναν μοναδικής ομορφιάς καταρράκτη, τα νερά του οποίου γεμίζουν μια μικρή, καταπράσινη λίμνη. Λίγο πιο πάνω βρίσκεται το οροπέδιο Μακρολίβαδο, από το οποίο περνά ένας καινούργιος δρόμος που ενώνει την Κερασιά, ως τελευταίο χωριό του Δήμου Νηλέως με την Κοκκινομηλιά που είναι το τελευταίο χωριό του Δήμου Ιστιαίας.

Γούβες

Οι Γούβες βρίσκονται πάνω στον επαρχιακό δρόμο Ιστιαίας-Χαλκίδας και απέχει13 χλμ. από την Ιστιαία. Στις Γούβες βρίσκετε ο γνωστός πύργος των Γουβών, που αργότερα έγινε ιδιοκτησία του ποιητή Δροσίνη, το οίκημα χρονολογείται μετά το 1800 και κατασκευάστηκε από τον Ιμπραήμ Αγά...

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΑΛΑΤΑΚΗ ΛΙΜΝΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

Α. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ

Η τοπογραφία της περιοχής. Η ιστορική μονή του Αγίου Νικολάου, η επονομαζόμενη Γαλατάκη, βρίσκεται στις ΝΔ παρυφές του απόκρημνου όρους Κανδήλι της Βόρειας Εύβοιας. Ο ιερός της όγκος ορθώνεται σε ένα φυσικό πλάτωμα ολίγων στρεμμάτων, το οποίο βρίσκεται σε υψόμετρο 120 μ. από τη θάλασσα και έχει πρό-σβαση μόνον από τα δυτικά.

Η μονή περιβάλλεται, στην άμεση περίμετρό της, από ελαιώνες, συνολικής έκ-τασης 40 στρεμμάτων, ενώ την ευρύτερη περίμετρο καταλαμβάνει «διακατεχόμενο δάσος», το οποίο εκτείνεται στις βόρειες, βορειοανατολικές και βορειοδυτικές κλιτύες και απολήξεις του Κανδηλίου. Στον ανατολικό ελαιώνα της μονής και σε απόσταση 200 μέτρων από τον περίβολό της, υπάρχει το σπηλαιώδες εκκλησίδιο του αγίου Ανδρέα, με σπαράγματα αγιογραφιών, πιθανότατα των αρχών του 17^ου αί. Βορειοδυτικά και σε απόσταση λίγων μέτρων από τον περίβολό της, συναντάται σύγχρονος ναΐσκος, αφιερωμένος στον άγιο Νεκτάριο, ενώ δυτικό-τερα και σε απόσταση 200 μέτρων, υψώνεται ένας απότομος βράχος, ο λεγόμενος «Κορακόλιθος». Σύμφωνα με καταγεγραμμένη παράδοση στο βράχο, που χρησιμοποιείτο κατά το παρελθόν ως παρατηρητήριο (καραούλι), πειρατές αιφνιδίασαν και δολοφόνησαν μοναχό/ βιγλάτορα. Σήμερα ο βράχος σημαίνεται με λευκό σταυρό, μεγάλων διαστάσεων, ο οποίος τοποθετήθηκε, με ενέργειες της μακαριστής γερόντισσας Θεοκτίστης, στη δεκαετία του 1970.

Δυτικά της μονής και σε απόσταση δώδεκα χιλιομέτρων βρίσκεται η γραφική κω-μόπολη Λίμνη, πρωτεύουσα του σημερινού Καποδιστριακού Δήμου Ελυμνίων. Βόρεια, πίσω ακριβώς από τον ορεινό όγκο του Κανδηλίου, βρίσκεται ο οικισμός Τρούπι και βορειοδυτικά το Σπαθάρι. Νότιά της «απλούται η γελόεσσα λιμνοθάλασσα του Ευβοϊκού», με το παραλιακά αναπτυσσόμενο ρήγμα, το οποίο αρχίζει από τις παραθαλάσσιες απολήξεις του Κανδηλίου ανατολικά και καταλήγει στις παραθαλάσσιες απολήξεις του Τελεθρίου όρους δυτικά, να θεωρείται ως εκείνο με τις υψηλότερες τιμές βάθους στον Ευβοϊκό κόλπο. Επομένως από τη μονή Γαλατάκη έχομε υποχρεωτική θέα προς το νότιο και δυτικό ορίζοντα, αφού βόρεια και ανατολικά περιβάλλεται από τον ορεινό όγκο του Κανδηλίου.

Ο προσκυνητής που επιθυμεί σήμερα να επισκεφθεί το ιστορικό μοναστήρι, έχει στη διάθεσή του την ασφαλ-τοστρωμένη, κατά το ήμισυ, αμαξιτή οδό, η οποία ξεκινά από την παραλία της Λίμνης και αφού διασχίσει τις γραφικές τοποθεσίες: Κατούνια, Μαράντζα και Άγιος Γεώργιος, καταλήγει στην είσοδο της μονής. Οι άλλες οδοί πρόσβασης, απλοί δασικοί δρόμοι, που τη συνδέουν με τους γύρω ορεινούς οικισμούς, χρησιμοποιούνται σήμερα ελάχιστα, καθώς βρίσκονται σε πολύ κακή κατάσταση και έχουν επικίνδυνα σημεία, λόγω των εγκαρσίων τομών, για τη διαμόρφωση του οδοστρώματος, ενώ το μονοπάτι (3 ώρες πεζοπορία) προς Τρούπι είναι αδιάβατο κατά τη χειμερινή περίοδο.

Ηγουμένη: Μοναχή Φεβρωνία Κόλλια (μοναχές 6)

Τηλέφωνο: 22270.31489.

Ταχυδρομική Διεύθυνση: 340 05  Λίμνη.

ΜΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΣΑΤΕ ΚΑΙ ΣΑΣ ΤΟ ΕΤΟΙΜΑΣΑΜΕ...........ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΜΑΣ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ ΚΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΣΑΝ...... ΣΑΣ ΤΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΜΕ ΜΕ ΧΑΡΑ..........

Τι αξίζει να δείτε στη Μαδρίτη

Βασιλικά Ανάκτορα

Το βασιλικό ανάκτορο της Μαδρίτης βρίσκεται πάνω σε ένα ύψωμα με θέα στον ποταμό Μανθανάρες. Επί χρόνια, στη θέση του υπήρχε ένα φρούριο. Έπειτα από μία πυρκαγιά, το 1734, ο Φίλιππος Ε΄ παρήγγειλε ένα πραγματικό ανάκτορο που θα αντικαθιστούσε το φρούριο. Η κατασκευή του διήρκησε 26 χρόνια και συνέπεσε με τη βασιλεία δύο Βουρβόνων μοναρχών, του Καρόλου Γ΄ και του Καρόλου Δ΄. Έτσι, μεγάλο μέρος της διακόσμησης αντικατοπτρίζει το γούστο τους. Το ανάκτορο χρησιμοποιούνταν από τη βασιλική οικογένεια ως το 1931. Ο σημερινός βασιλιάς, Χουάν Κάρολος Α' κατοικεί στο Ανάκτορο Θαρθουέλα. Τα βασιλικά ανάκτορα χρησιμοποιούνται για επίσημες εκδηλώσεις. Από το ανάκτορο αξίζει να επισκεφθείτε τη Τραπεζαρία, το δωμάτιο πορσελάνης, τις αίθουσες Γκασπαρίνι, και την αίθουσα του θρόνου.

Βοτανικός κήπος

Η είσοδος στου βοτανικούς κήπους βρίσκεται στο Glorieta de Murillo ακριβώς δεξιά από το μουσείο Prado. Αυτοί οι κήποι οι οποίοι περιέχουν γύρω στα 30,000 διαφορετικά είδη δέντρων και φυτών απ' όλο τον κόσμο, ιδρύθηκαν από τον Charles IIΙ. Οι διαφορετικοί τομείς είναι χωρισμένοι από εξαίσιους δρόμους και σε κάθε δέντρο όπως και φυτό υπάρχει κολλημένη ετικέτα με το όνομά και το είδος του.

Parque del Retiro

Θα ήταν υπέροχο να κάνατε βόλτα σε ένα τουλάχιστον από τα μεγαλύτερα πάρκα της πόλης. Το μεγαλύτερο και ωραιότερο πάρκο της Μαδρίτης είναι το Retiro. Έχει 130 εκτάρια δασότοπου καλυμμένων με δέντρα (περισσότερα από 15,000 δέντρα) και ουσιαστικά αποτελεί νησί στο κέντρο της θάλασσας από άσφαλτο. Μπορείτε να μπείτε στο πάρκο χρησιμοποιώντας οποιαδήποτε υπέροχη είσοδο. Βρίσκονται στα περιοχές Plaza de la Independencia, Calle de Alcala, Calle de O'Donnell και Calle de Alfonso XII. 'Ασπρες πέτρινες φιγούρες του βασιλιά και της βασίλισσας της Ισπανίας κοιτούν στις λεωφόρους από τα αγέρωχα δέντρα και τους πυκνούς θάμνους και ακριβώς στο εσωτερικό μέρος του πάρκου υπάρχει μία μεγάλη τεχνητή λίμνη όπου μπορείτε να νοικιάσετε βάρκες με κουπιά. Το πάρκο επίσης περιέχει έναν κήπο από τριαντάφυλλα. Στο μέσο του πάρκου υπάρχουν δύο κτήρια γνωστά ως Palacio de Velazquez και Palacio de Cristal, όπου βρίσκονται έργα τέχνης.

Casa de Campo

Είναι τοποθετημένο στη δεξιά όχθη του ποταμού Manzanares στη δυτική Μαδρίτη, το Casa de Campo είναι το μεγαλύτερο πάρκο καλύπτοντας μία περιοχή γύρω στα 4.000 μέτρα. Βάρκες με κουπιά μπορούν να νοικιαστούν για μία βόλτα γύρω από την τεχνητή λίμνη. Μπορείτε επίσης να απολαύσετε κολύμπι και τέννις. Ένα ζωολογικό πάρκο ή ζωολογικός κήπος και ένα μεγάλο πάρκο διασκέδασης βρίσκονται στο βόρειο τμήμα.

Rosales and the Parque del Oeste

Στη δυτική πλευρά της Μαδρίτης, πλησιάζοντας προς τον ποταμό Manzanares υπάρχουν δύο εκτενή πάρκα ονομαζόμενα Rosales και Parque del Oeste (West Park). Υπάρχει μια ιδανική παιδική χαρά για παιδιά, με τεράστιους δρόμους από γρασίδι, σκιερά δέντρα και αμμώδη μονοπάτια. Υπάρχει ένας μεγάλος κήπος με λουλούδια στο βάθος του λόφου που ανθίζουν κάθε άνοιξη. Οι κήποι Sabatini, Campo del Moro και Plaza de Espana, όχι πολύ μακριά από το βασιλικό παλάτι, όπως και πολλοί άλλοι κήποι είναι άξιοι επίσκεψης.

Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών

Σε αυτή την Ακαδημία, που στεγάζεται σε ένα κτίριο του 18ου αιώνα, φοίτησαν ο Νταλί και ο Πικάσο. Στην πινακοθήκη της εκτίθεται μία μεγάλη συλλογή έργων, ανάμεσά τους και κάποια εξαιρετικά σχέδια του Ραφαήλ και του Τιτσιάνο. Μια καταπληκτική συλλογή έργων παλιών ζωγράφων περιλαμβάνει πίνακες του Ρούμπενς και του Βαν Ντάικ. Οι Ισπανοί ζωγράφοι του 16ου - 19ου αιώνα εκπροσωπούνται με θαυμάσια έργα των Ριβέρα, Μουρίγιο, Ελ Γκρέκο και Βελάσκεθ. Ξεχωρίζει Ο μοναχός Πέδρο Ματσάδο του Θουρμπαράν, ένας από τους χαρακτηριστικούς πίνακες του με μοναχούς. Μία ολόκληρη αίθουσα είναι αφιερωμένη στον Γκόγια, πρώην διευθυντή της ακαδημίας. Εδώ εκτίθεται ο πίνακας του που απεικονίζει τον Μανουέλ Γκοντόι, ο Ενταφιασμός της σαρδέλας, το βλοσυρό Ψυχιατρείο και μία αυτοπροσωπογραφία του 1815.

Νουέστρα Σενιόρα δε λα Αλμουδένα (Καθεδρικός Ναός της Μαδρίτης)

Ο Καθεδρικός ναός της Μαδρίτης άρχισε να κατασκευάζεται το 1879, αλλά ολοκληρώθηκε μόλις το 1993 και στη συνέχεια καθαγιάστηκε από τον πάπα. Στη μακροχρόνια κατασκευή του - που διακόπηκε εντελώς κατά τη διάρκεια του Εμφύλιου Πολέμου - συνέβαλαν αρκετοί αρχιτέκτονες. Η νεογοτθική γκρίζα και λευκή πρόσοψη του καθεδρικού, θυμίζει αυτή των Βασιλικών Ανακτόρων, που βρίσκονται απέναντι.

Μουσεία

Περιστοιχισμένη από το χρυσό τρίγωνο της τέχνης, τοποθετημένη κατά μήκος του Paseo del Prado, αποτελούμενη από τρία μουσεία, η Μαδρίτη είναι ένας από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς προορισμούς όσον αφορά τα μουσεία τέχνης. Το πιο διάσημο είναι το μουσείο Prado, το πιο φημισμένο μέλος του χρυσού τριγώνου της τέχνης, γνωστό για τους εντυπωσιακούς πίνακες όπως του Diego Velazquez "Las Meninas" και του Francisco de Goya "La maja vestida" και "La maja desnuda". Τα άλλα δύο μουσεία είναι το Thyssen Bornemisza Museum, δημιουργημένο από μία μίξη ιδιωτικής συλλογής και το μουσείο Reina Sofia Museum, όπου η "Guernica" του Pablo Picasso είναι αναρτημένη από τότε που επέστρεψε στην Ισπανία από τη Νέα Υόρκη πριν δύο δεκαετίες περίπου.

Museo del Prado

Είναι τοποθετημένο σε ένα κτήριο του 18ου αιώνα διακοσμημένο από τον Juan de Villanueva. Το Prado θεωρείται ότι έχει μία από τις σημαντικότερες συλλογές τέχνης στον κόσμο. Φιλοξενεί αριστουργήματα από τους Velαzquez, Goya, El Greco, Zurbarαn, Ribera, Titian, Raphael, Botticelli, Fra Angelico, Rubens, Bosch, Van der Weyden, Poussin, Lorrain, Watteau, Rembrandt, Duerer και Mengs και πολλών άλλων.

Μουσείο Τίσεν - Μπορνεμίσθα

Αυτό το μουσείο βασίζεται στη συλλογή που συγκέντρωσαν ο βαρόνος Χάινριχ Τίσεν Μπορνεμίσθα και ο γιος του και σημερινός βαρόνος Χάνς Χάινριχ. Το 1992, η συλλογή στεγάστηκε στο Ανάκτορο Βιγιαερμόσα του 18ου αιώνα και τον επόμενο χρόνο δόθηκε στο έθνος. Από τη δεκαετία του 1920, που ξεκίνησε η συγκέντρωση των έργων, η προοπτική ήταν να καλυφθεί ολόκληρη η ιστορία της δυτικής τέχνης από τους Ιταλούς και Φλαμανδούς ζωγράφους μέχρι τον εξπρεσιονισμό και την ποπ-αρτ του 20ου αιώνα. Η εκπληκτική συλλογή που αποτελείται από 800 περίπου πίνακες, περιλαμβάνει αριστουργήματα του Τιτσιάνο, του Γκιόγια, του Βαν Γκογκ και του Πικάσο. Επίσης, γλυπτά, σκαλιστά και άλλα αντικείμενα φιλοξενούνται στο μουσείο.

Κέντρο τέχνης Βασίλισσας Σοφίας

Ο 20ος αιώνας είναι αναμφίβολα η πιο λαμπρή περίοδος στην ιστορία της Ισπανικής τέχνης μετά τη χρυσή εποχή του 17ου αιώνα. Στο κέντρο τέχνης της Βασίλισσας Σοφίας εκτίθενται πολλά έργα καλλιτεχνών αυτής της περιόδου. Γλυπτά, πίνακες ακόμα και έργα του σουρεαλιστή κινηματογραφιστή Λουίς Μπουνιουέλ προσφέρουν μία ενδιαφέρουσα ξενάγηση σε έναν αιώνα γεμάτο γεγονότα. Το κορυφαίο έκθεμα του μουσείου είναι η "Γκουέρνικα" του Πικάσο.

Εθνικό αρχαιολογικό μουσείο

Αυτό το μουσείο με τα εκατοντάδες εκθέματα από την προϊστορική εποχή ως το 19ο αιώνα θεωρείται ένα από τα καλύτερα της Ευρώπης. Ιδρύθηκε από την Ισαβέλλα Β΄ το 1867. Περιέχει αντικείμενα που ήρθαν στο φως στη διάρκεια ανασκαφών σε ολόκληρη την Ισπανία, καθώς και ευρήματα από την Αίγυπτο, την αρχαία Ελλάδα και τον ετρουσκικό πολιτισμό. Στα κορυφαία εκθέματα συγκαταλέγονται αντικείμενα από τον αρχαίο πολιτισμό του Ελ Αργάρ στην Ανδαλουσία, χρυσά στέμματα του 7ου αιώνα από την εποχή του Τολέδο, ρωμαϊκά ψηφιδωτά και ισλαμικά αγγεία.

Μουσείο κέρινων ομοιωμάτων

Το μουσείο κέρινων ομοιωμάτων περιλαμβάνει 450 περίπου κέρινα ομοιώματα προσωπικοτήτων από την Ισπανία και αλλού. Τα περισσότερα παρουσιάζονται σε συγκεκριμένο σκηνικό: το ομοίωμα του Μίγκελ δε Θερβάντες, συγγραφέα του Δον Κιχώτη, την ώρα που κάθεται σε ένα γραφείο ενώ πίσω του υπάρχουν ανεμόμυλοι. Επίσης υπάρχει αναπαράσταση του περίφημου πίνακα του Γκόγια, "3η Μαρτίου". Υπάρχει επίσης μία σκηνή καφενείου, με Ισπανούς διανοούμενους και πολλές άλλες. Όσοι έρθουν με τα παιδιά τους, πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι μερικές σκηνές είναι μακάβριες. Ιδιαίτερα άγρια είναι μία σκηνή ταυρομαχίας, όπου ένα κέρατο καρφώνει το μάτι του ταυρομάχου.

Πλατείες

Πουέρτα δελ Σολ (Πύλη του Ήλιου)

Η πολυσύχναστη Πουέρτα δελ Σολ (Πύλη του Ήλιου) είναι το κέντρο που ταιριάζει σε μια πόλη σαν τη Μαδρίτη. Πλήθος ανθρώπων συναντιέται στην περίφημη αυτή πλατεία και κατευθύνεται προς τα μαγαζιά και τα αξιοθέατα που βρίσκονται στο παλιό τμήμα της πόλης. Η πλατεία βρίσκεται στην πρώτη ανατολική είσοδο στη Μαδρίτη. Στα τέλη του 19ου αιώνα, η περιοχή μετατράπηκε σε πλατεία και απέκτησε πολλά καφέ. Σήμερα, η πλατεία έχει σχήμα ημισελήνου. Η νότια πλευρά της καταλαμβάνεται από ένα κτίριο από κόκκινο τούβλο, το οποίο χτίστηκε γύρω στο 1760 υπό τον Κάρολο Γ'. Αρχικά, εδώ στεγαζόταν το ταχυδρομείο της πόλης. Το 1847 έγινε η έδρα του υπουργείου Εσωτερικών. Ο πύργος με το ρολόι προστέθηκε το 1866. Υπό το καθεστώς του Φράνκο, στα κελιά της αστυνομίας στο υπόγειο του κτιρίου διαπράχθηκαν εγκλήματα κατά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σήμερα, το κτίριο στεγάζει τις τοπικές αρχές, την Κομουνιδάδ δε Μαδρίδ (Δήμο της Μαδρίτης), αποτελώντας συγχρόνως το επίκεντρο πολλών εορταστικών εκδηλώσεων. Τα μεσάνυχτα της Πρωτοχρονιάς πλήθος ανθρώπων συγκεντρώνεται στην πλατεία και τρώει μία ρώγα σταφύλι σε κάθε χτύπημα του ρολογιού. Πρόκειται για ένα έθιμο που υποτίθεται ότι φέρνει καλή τύχη. Έξω από το κτήριο μπορείτε να διακρίνεται στο έδαφος το σύμβολο "Μηδέν Χιλιόμετρο", που επισημαίνει το σημείο που θεωρείται το κέντρο του τεράστιου οδικού δικτύου της Ισπανίας. Τα απέναντι κτίρια, που είναι κτισμένα ημικυκλικά, περιλαμβάνουν μοντέρνα καταστήματα και καφέ. Στη γωνία της Κάλιε δελ Κάρμεν υπάρχει ένα άγαλμα του συμβόλου της Μαδρίτης, μιας αρκούδας που τεντώνεται για να φτάσει τον καρπό ενός μαδρόνιο (φραουλιά). Στην Πουέρτα δελ Σολ εκτυλίχθηκαν πολλά σημαντικά ιστορικά γεγονότα. Από εδώ ξεκίνησε η αποτυχημένη εξέγερση ενάντια στα γαλλικά στρατεύματα κατοχής στις 2 Μαΐου 1808, εδώ δολοφονήθηκε το 1912 ο φιλελεύθερος πρωθυπουργός Χοσέ Καναλέχας, ενώ, το 1931, από το μπαλκόνι του υπουργείου Εσωτερικών διακηρύχτηκε η δεύτερη δημοκρατία.

Πλάθα Μαγιόρ (Πλατεία Μαγιόρ)

Η Πλάθα Μαγιόρ είναι μία θαυμάσια πλατεία με μπαλκόνια, πυργίσκους, φεγγίτες και κάθετες στέγες. Έχει θεατρική ατμόσφαιρα και εμφανώς καστιλιάνικο χαρακτήρα. Εδώ συνέβησαν πολλά: ταυρομαχίες, εκτελέσεις, επιδείξεις και δίκες από την Ιερά Εξέταση, όλα παρουσία κοινού, συχνά, μάλιστα, και του βασιλιά και της βασίλισσας. Η πρώτη μεγάλη δημόσια τελετή στην Πλάθα Μαγιόρ ήταν η ευλογία του πολιούχου αγίου της Μαδρίτης, Σαν Ισίδρο, το 1621. Η κατασκευή της πλατείας ξεκίνησε το 1617 και ολοκληρώθηκε σε δυο μόλις χρόνια, αντικαθιστώντας τα φτωχικά σπίτια της περιοχής. Ο αρχιτέκτονας Χουάν Γκόμεθ δε Μόρα ήταν ο διάδοχος του Χουάν δε Χερέρα, που σχεδίασε το Ελ Εσκοριάλ, το αυστηρό μοναστήρι-ανάκτορο του Φίλιππου Β'. Ο Μόρα ακολούθησε το στυλ του δασκάλου του, σε ελαφρώς πιο ήπιους τόνους όμως. Το πιο εντυπωσιακό τμήμα των στοών είναι η Κάσα δε λα Παναδερία (αρτοποιείο). Η ανακαινισμένη πρόσοψή της είναι διακοσμημένη με συμβολικά έργα ζωγραφικής. Το έφιππο άγαλμα στο κέντρο παριστάνει τον Φίλιππο Γ', ο οποίος διέταξε την κατασκευή της πλατείας. Το άγαλμα, που ξεκίνησε ο Ιταλός Τζοβάνι ντε Μπολόνια και ολοκλήρωσε ο μαθητής του Πιέτρο Τάκα το 1616, μεταφέρθηκε εδώ το 1848 από την Κάσα δε Κάμπο. Σήμερα, η πλατεία είναι γεμάτη υπαίθρια καφέ, ενώ κάθε Κυριακή φιλοξενεί την αγορά των συλλεκτών. Η νότια έξοδος οδηγεί στην Κάλιε δε Τολέδο, η οποία συνεχίζει προς τους δρόμους όπου πραγματοποιείται το Ελ Ράστρο, το περίφημο παζάρι της Μαδρίτης. Εδώ υπάρχουν αρκετά μεσόνες (παραδοσιακά εστιατόρια).

Πλάθα δε Εσπάνια (Πλατεία)

Η Πλάθα δε Εσπάνια είναι ένα πολυσύχναστο σταυροδρόμι και δημοφιλής τόπος συνάντησης. Το 18ο και 19ο αιώνα, η πλατεία καταλαμβανόταν από στρατώνες, οι οποίοι είχαν χτιστεί εδώ για να βρίσκονται κοντά στα Βασιλικά Ανάκτορα. Η Πλάθα δε Εσπάνια απέκτησε τη σημερινή της μορφή επί Φράνκο, όταν κατασκευάστηκε το ογκώδες Εδιφίθιο Εσπάνια. Το κτίριο με τους 26 ορόφους, χτίστηκε μεταξύ 1947 και 1953, μία περίοδο κατά την οποία η Ισπανία ζούσε απομονωμένη από το δυτικό κόσμο και τα υλικά ήταν δυσεύρετα. Έτσι, θεωρήθηκε θρίαμβος «αυτάρκειας». Ο κεντρικός πύργος, βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πτέρυγες 17 ορόφων. Στην ανατολική πτέρυγα στεγάζεται σήμερα το ξενοδοχείο Holiday Inn Crowne Plaza. Η Μετροπολιτάνα έχτισε επίσης τον Τόρε δε Μαδρίδ, 33 ορόφων, στη γωνία Πλάθα δε Εσπάνια και Κάλιε Πρινθέσα. Όταν ολοκληρώθηκε, το 1957, απέκτησε το παρατσούκλι «Λα Χιράφα» (η καμηλοπάρδαλη), καθώς τότε ήταν το ψηλότερο οικοδόμημα από μπετόν στον κόσμο. Το ωραιότερο τμήμα της πλατείας είναι το κέντρο της, με το λίθινο οβελίσκο (1928). Μπροστά σε αυτόν βρίσκεται το άγαλμα του Θερβάντες. Από κάτω εμφανίζεται ο Δον Κιχώτης με το άλογό του, ενώ ο Σάντσο Πάντσα προχωράει δίπλα πάνω στο γάιδαρό του.

Πλάθα δε Τόρος δε Λας Βέντας

Όποια κι αν είναι η γνώμη σας για τις ταυρομαχίες, το Λας Βέντας είναι αναμφίβολα μία από τις ωραιότερες αρένες της Ισπανίας. Χτίστηκε το 1929 σε νεομουδέχαρ στυλ, για να αντικαταστήσει την παλιότερη αρένα της πόλης, που βρίσκεται δίπλα στην Πουέρτα δε Αλκαλά. Εδώ διοργανώνονται κορίδας (ταυρομαχίες) από το Μάιο έως τον Οκτώβριο. Τα αγάλματα έξω από την αρένα είναι μνημεία προς τιμήν δύο γνωστών Ισπανών ταυρομάχων, του Αντόνιο Μπιενβενίδα και του Χοσέ Κουβέρο. Δίπλα στην αρένα βρίσκεται το Μουσείο Ταουρίνο. Περιλαμβάνει μία ενδιαφέρουσα συλλογή αναμνηστικών από ταυρομαχίες, όπως πορτραίτα και γλυπτά που απεικονίζουν διάσημους ταυρομάχους, καθώς και κεφάλια ταύρων. Οι επισκέπτες μπορούν να περιεργαστούν τα μπαντερίγιας, τα μυτερά βέλη που χρησιμοποιούν οι ταυρομάχοι για να τραυματίσουν τους ταύρους και τις κάπες τους. Κάποιοι επισκέπτες θεωρούν κορυφαίο έκθεμα του μουσείου το αιματοβαμμένο τράχε δε λούθες που φορούσε ο Μανολέτε στη μοιραία γι' αυτόν ταυρομαχία στο Λινάρες της Ανδαλουσίας το 1947. Εκτίθεται επίσης μία στολή που ανήκε στη Χουανίτα Κρουθ, μία γυναίκα ταυρομάχο της δεκαετίας του 30, που, λόγω προκαταλήψεων, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Ισπανία. Το Σεπτέμβριο και το Οκτώβριο, στην αρένα γίνονται συναυλίες ροκ μουσικής.

Βοτανοθεραπεία

Η βοτανοθεραπεία στους αρχαίους Ελληνες ιατρούς

Στα έργα των αρχαίων Ελλήνων ιατρών, στα οποία αρχίζει να εμφανίζεται η επιστημονική ιατρική, καταγράφεται ένας μεγάλος αριθμός φαρμάκων από το φυσικό περιβάλλον ιδιαίτερα από τα βότανα. Δάσκαλος της βοτανοθεραπείας θεωρείται ο Κένταυρος Χείρων, που ζούσε στο Πήλιο, με τα πολυάριθμα φυτά και βότανα.

Από αυτόν διδάχθηκε ο μαθητής της Ιατρικής Ασκληπιός και στη συνέχεια οι γιοί του Μαχάων και Ποδαλείριος, οι οποίοι συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο.
Κατά τον Όμηρο...
Στα ομηρικά έπη συναντούμαι αναφορές χρήσης βοτάνων για θεραπευτικούς σκοπούς ή για δηλητηριάσεις, χωρίς όμως πολλές φορές να αναφέρεται ένα συγκεκριμένο βότανο ή να περιγράφεται με λεπτομέρεια:
Όταν ο Μενέλαος τραυματίσθηκε στον Τρωϊκό πόλεμο τον εξέτασε ο ιατρός Μαχάων, «άνδρας ίσος με τους θεούς «ισόθεος», προσπάθησε το βέλος να τραβήξει... κι' αφού εξέτασε την πληγή, εκεί που μέσα έφτασε το βέλος το φαρμακερό, το αίμα βύζαξε, δίχως χρονοτριβή και με πείρα πασπάλισε «ήπια φάρμακα» φάρμακα μαλακτικά, που κάποτε τα χάρισε στον πατέρα του, τον Ασκληπιό, ο Χείρων», (Ιλ. Δ 212-218).
Για τον ιατρό Μαχάονα σε άλλο χωρίο της Ιλιάδος, ο Όμηρος με έμφαση τονίζει: «Ιητρός γαρ ανήρ πολλών αντάξιος άλλων», (Ιλ. Λ 514), χαρακτηρισμός που διαχρονικά τιμά τους γιατρούς για την υψηλή τους προσφορά.
Σε άλλο επίσης σημείο της Ιλιάδος ο τραυματισμένος από τη μάχη Ευρύπυλος απευθύνεται στον φίλο του Πάτροκλο παρακαλώντας τον: «σώσε με τώρα ..και με μια νυστεριά βγάλε μου από το μηρό το βέλος. Και ξέπλυνε με χλιαρό νερό το μαύρο αίμα από την πληγή, κι απάνω πασπάλισε την με πραϋντικά φάρμακα για να γιάνη, που , καθώς λένε, τάμαθες από τον Αχιλλέα, που κι' αυτόν τον είχε δασκαλέψει ο Χείρων, ο πιο ήμερος από όλους τους Κενταύρους», (Ιλ.Λ 828-832). Και ο Πάτροκλος έβαλε από πάνω με τα χέρια τρίβοντάς την με ρίζα πικρή που παύει τους πόνους. Ετσι ξεράθηκε η πληγή και σταμάτησε το αίμα», (Ιλ.Λ 844-848).
Ένας από του παλιούς θεούς- ιατρούς, όπως μας διηγείται ο Ομηρος, ήταν ο Παιήων, ο οποίος τον θέο Αρη γιάτρεψε στον Ολυμπο με βότανα παυσίπονα, οδυνήφατα. Το όνομα του Παιήωνα το έδωσαν οι αρχαίοι στο φυτό «παιωνία», το οποίο έχει και αιμοστατικές ιδιότητες. Ο Διοσκουρίδης, (3.140) ονομάζει την «παιωνία» και «γλυκυσίδη, πεντόροβον», που η ρίζα του βοτάνου αυτού δίνεται στις γυναίκες, οι οποίες δεν καθαρίσθηκαν από τον τοκετό. Όταν πίνεται με κρασί βοηθά τους πόνους της κοιλιάς, όσους έχουν ίκτερο, νεφρίτιδα, και όσους πονάνε στην ουροδόχο κύστη και οι σπόροι όταν τρώγονται από τα παιδιά θεραπεύουν τη λιθίαση».
Για τα «οδυνήφατα φάρμακα», τα βότανα που σταματούν την οδύνη τον πόνο, γίνεται αναφορά και στον τραυματισμό του θεού Αδη ( Ιλ. Ε 401), τον οποίο «γιάτριψε ο Παιήων πασπαλίζοντας το τραύμα του με τα οδυνήφατα φάρμακα, που σταματούν τους πόνους».
Ακόμη στα Ομηρικά έπη μνημονεύονται τα βότανα «νηπενθές»(Οδ. Δ 220-226) το οποίο η Ελένη έλαβε από την Αίγυπτο και το είχε δώσει στον Τηλέμαχο για να λησμονήσει και να μην έχει λύπη για την κατάσταση με τους μνηστήρες στο σπίτι του πατέρα του και το άλλο βότανο το «μόλυ», για το οποίο υποστηρίχτηκε ότι το βότανο αυτό ήταν αντίδοτο στο Στραμμώνιον της Κίρκης με την αντιχολινεργική του δράση, που προκαλεί αμνησία και παραλήρημα.
Κατά τον Ιπποκράτη και Διοσκουρίδη...
Στα βιβλία της Ιπποκρατικής Συλλογής αριθμούνται 236 φυτικά φάρμακα, χωρίς όμως να υπάρχει περιγραφή του κάθε βοτάνου. Ισως διότι υπέθεταν ότι είναι γνωστά τα έργα των ριζοτόμων, που ασχολούνταν με τη συλλογή και περιγραφή των θεραπευτικών φυτών. (Εμμανουήλ,σελ. 78).
Ιδού μια αδρή φαρμακολογική κατάταξη με μερικές από τις ιπποκρατικές δρόγες:
Ως Ανθελμινθικά χορηγούνταν: άγνος, κεδρέλαιον, κρόμμυα, τορδύλιον.

• Ως Εμετικά: σκαμωνία, θαψία, μέλας και λευκός ελλέβορος, υσσωπος, ραφανίς, ορίγανον.
• Ως αποχρεμπτικά: κενταύριον, ύσσωπος, θαψία, ελατήριον, ορίγανον, σινάπι, κύμινον, ελελίφασκος, κάππαρις, χαλβάνη, βήχιον, άρον

(Στην εικόνα το βότανο Αρον)

• Ως διουρητικά: σκόροδον, πράσον, κρόμμυον, πετροσέλινον, γλήχων, αδίαντος, πήγανος, μάραθρον, μελία.
• Ως στυπτικά του εντερικού σωλήνος: μήκων (όπιον), σίδιον μύρτα, κράνεα, μέσπιλα, κυδωνέα, καλαμίνθη, λάθυροι, κέγχρος, ανηθον.

(στην εικόνα θεά της μινωικής εποχής με τα αφιόνια στην κεφαλή),

• Για τις παθήσεις του δέρματος: γλίσχραμα κριθής, άλευρον φακής και λαθύρου, ρίζα καισπέρμα κράμβης, ρίζα ελατηρίου, φλοιοί κρομμύου, πικραμύγδαλα, σπέρματα κνίδης, κλπ.

• Επί πυορροούντων δοθιήνων χρησιμοποιούνταν: κηκίδες, φλοιός δρυός και ροδίων, πεντάφυλλον, κισσός, άκανθα, γλυκυσίδη (παιωνία), φύλλα ελαίας, μωρέας, βάτου, ελατήριον, κλπ.
  (στην εικόνα βάτος από τον παλαιότερο κώδικα του Διοσκουρίδη).

• Ως ελαφρό καθαρτικό στο «Περί αγμών», 36, και στους «Αφορισμούς» του Ιπποκράτους, (τμήμα τέταρτον 13), συνιστάται η χρήση του ελλέβορου, ενώ παράλληλα (στο Αφορισμό τμήμα πέμπτον 1), τονίζεται ότι ο σπασμός, που θα προέλθει από ελλέβορο είναι προγνωστικό θανάσιμο, επισημαίνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο, ότι θα πρέπει κανείς να προσέχει να χορηγεί την αναγκαία ποσότητα στον ασθενή, χωρίς να προκαλεί παρενέργειες.

• Στο «Περί Διαίτης Οξέων» 8, (τόμ. Α, σελ. 307) ο Ιπποκράτης συνιστά για καθαρισμό των εντέρων να ενσταλάζουν σε ξερά σύκα επτά σταγόνες από το γαλάκτωμα του Τιθύμαλλου, κοινώς Γαλατσίδα.

• Επίσης ο Ιπποκράτης γνωρίζει την ναρκωτική ενέργεια του μανδραγόρα και στο έργο του «Περί τόπων των κατά άνθρωπον», σημειώνει: «Στα πρόσωπα που κατέχονται από θλίψη, που πάσχουν από μελαγχολία και θέλουν να αυτοχειρισθούν, να κρεμασθούν, να τους δίνετε το πρωί ποτό από ρίζα μανδραγόρα, σε μικρή δόση ώστε να μην προκαλέσει παραλήρημα».

Την υπνωτική και αναισθητική ενέργεια του μανδραγόρα επισημαίνει και ο Διοσκουρίδης, (τόμ. Δ. 75), ο οποίος συνιστά συγκεκριμένη δοσολογία για την πρόκληση ληθάργου σε εκείνους που πρόκειται να υποβληθούν σε εγχείρηση ή καυτηρίαση.
Κατά τον Θεόφραστο...
Μια πρώτη συστηματική καταγραφή των φυτών έχουμε από τον Θεόφραστο, μαθητή του Αριστοτέλους, στο έργο του «Περί Φυτών Ιστορίας», του οποίου το 9ο βιβλίο είναι αφιερωμένο στα βότανα και τις ιατρικές τους ιδιότητες. Γράφει για τον τρόπο συλλογή των βοτάνων και τον τρόπο εξαγωγής του χυλού εξ αυτών. Η συλλογή και κοπή των ριζών των βοτάνων αποκαλούνταν ριζοτομία, ριζοτόμοι οι απασχολούμενοι με αυτήν και «Ριζοτομικόν», το σχετικό βιβλίο.
Ο Θεόφραστος αναφέρει ότι Θρασύας ο Μαντινεύς έφτιαχνε ένα δηλητήριο με χυμούς κωνείου, μήκωνος και άλλων παρομοίων, το οποίο προκαλούσε ένα εύκολο και ανώδυνο τέλος της ζωής. Ακόμη γράφει ότι οι κάτοικοι της πόλεως Ιουλίδος της νήσου Κείου (Τζιάς) χρησιμοποιούσαν το κώνειο, το οποίο ως γνωστό σύμφωνα με σχετικό νόμο, το έπιναν οι ηλικιωμένοι οι υπερβαίνοντες το εξηκοστό έτος, δίνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ανώδυνο τέλος στη ζωή τους.
Αναφέρει ακόμη τα μέρη της Ελλάδος, στα οποία φυτρώνουν πολλά ιατρικά βότανα με πρώτο το Πήλιον στη Θεσσαλία, το Τελεύθριο στην Εύβοια, τον Παρνασσό, την Αρκαδία και τη Λακωνία. Μάλιστα μας δίνει την πληροφορία ότι οι κάτοικοι της Αρκαδίας κατά την εποχή της Ανοίξεως δεν έπιναν φάρμακα, αλλά μόνο γάλα αγελάδος «γαλακτοποτείν», και τούτο διότι το γάλα περιείχε πολλές ουσίες από τα χόρτα και βότανα, που οι αγελάδες έτρωγαν κατά την άνοιξη.
Ιδιαίτερα για το Δίκταμον της Κρήτης ο Θεόφραστος γράφει ότι χρησιμοποιείται σε πολλές καταστάσεις ακόμη και στη δυστοκία των γυναικών, αλλά είναι σπάνιο διότι, όπως σημειώνει, το αναζητούν και το τρώνε οι αίγες, οι οποίες τρώγοντας τον δίκταμο αποβάλλουν τα βέλη που έχουν δεχθεί, άποψη την οποία μνημονεύει ο Αριστοτέλης και ο Γαληνός. (η εικόνα είναι από περιηγητικό κείμενο του 1703).
Κατά τον Διοσκουρίδη...
Ο ονομαστότερος φαρμακολόγος της αρχαιότητας είναι ο Διοσκουρίδης, που έζησε κατά τον 1ο μ. Χ. αιώνα και του οποίου το κλασσικό του έργο «Περί ύλης Ιατρικής», δηλ. περί των χρησιμοποιουμένων φαρμάκων, έχει διασωθεί σε μερικούς κώδικες, με αρχαιότερο τον κώδικα του 512 μ. Χ., ο επονομασθείς κώδικας της Ανικίας, από την αρχόντισσα της Κωνσταντινουπόλεως, η οποία παρήγγειλε στον αντιγραφέα το έργο του Διοσκουρίδη, και σήμερα ο κώδικας αυτός εναπόκειται τη Βιβλιοθήκη της Βιέννης.
Σε ένα άλλο κώδικα του Διοσκουρίδη του 12ου αι. που βρίσκεται σε Βιβλιοθήκη της Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους βλέπουμε εκτός από τα φυτά να έχουν προστεθεί και ανθρώπινες φιγούρες. Στον παλαιότερο κώδικα του Διοσκουρίδη, του 512ου απεικονίζονται 383 φυτά και έχουν προστεθεί και μερικές ενδιαφέρουσες παραστάσεις.
Στην πρώτη εικόνα η θεά των ανακαλύψεων Εύρεσις, παραδίνει στον Διοσκουρίδη τη θαυματουργική ρίζα του μανδραγόρα, που έχει ανθρώπινη μορφή. Παρατηρούμε ότι απεικονίζεται και ένας σκύλος, που χρησιμοποιούνταν σύμφωνα με σχετική πρόληψη για να ξεριζώνει τον μανδραγόρα, διότι αν τον ξερίζωνε άνθρωπος, θα κουφαινόταν από τις φωνές του φυτού!!!
Σε άλλη πάλι παράσταση βλέπουμε τον Κρατεύα να ζωγραφίζει τον μανδραγόρα.
Και στην επόμενη απεικονίζεται στο μέσον ο κένταυρος Χείρων, δάσκαλος του Ασκληπιού ενώ σε μία άλλη μικρογραφία παριστάνεται στο κέντρο ο Γαληνός περιστοιχιζόμενος από τους ιατρούς Διοσκουρίδη, Νίκανδρο, Ρούφο, Ανδρέα, Απολλώνιο και Κρατεύα.
Περισσότερα από 500 φυτά με τη δράση τους στις διάφορες ασθένειες του ανθρωπίνου σώματος είχε μελετήσει ο Διοσκουρίδης, ο οποίος τα κατέταξε σύμφωνα με τις θεραπευτικές τους ιδιότητες και οι αρρώστιες που ξεχωρίζει στο έργο του ξεπερνούν τις 50, αρχίζοντας από τον πονοκέφαλο και καταλήγοντας στον ίκτερο, τις παθήσεις του σπληνός, του νεφρού και τα έλκη του στομάχου.. (Μπάουμ 93).
Σημειώνουμε ότι πολλά από τα φυτά που ο Διοσκουρίδης αναγράφει στο Περί ύλης Ιατρικής, ο Αγγλος ιατρός και καθηγητής της Βοτανικής Σιπθορπ, που περιόδευσε την Ελλάδα το 1786, προσπάθησε και τα κατέγραψε με παράλληλο σχεδιασμό τους σε δέκα ογκώδεις τόμους με τίτλο Flora Graeca, που τον τίτλο του πρώτου τόμου του 1806 βλέπουμε στην εικόνα.
Στο περί πτελέας, κοινώς φτελιάς κεφάλαιο ο Διοσκουρίδης μνημονεύει και την αντισηπτική ιδιότητα της μούχλας (1, 84): «Η μούχλα η οποία μαζεύεται στα παλιά ξύλα και τη βάση των κορμών, αν πασπαλιστεί σαν αλεύρι, καθαρίζει και επουλώνει τα έλκη», παρατήρηση που αξιοποιήθηκε μετά από αιώνες με την ανακάλυψη της πενικιλλίνης από τον Φλέμιγκ.
Επίσης σχετικά με την ιτιά (Α 104) παρατηρεί ότι «ο καρπός, τα φύλλα, ο φλοιός και ο χυμός έχουν στυπτικές ιδιότητες» που βοηθούν στους πόνους των αυτιών. Και το αφέψημά της, όταν με αυτό γίνονται εξωτερικές πλύσεις, είναι πάρα πολύ καλό για την ποδάγρα». Σημειώνουμε ότι το 1827 απομονώθηκε από την ιτιά η σαλικίνη, η οποία ονομάσθηκε έτσι από το λατινικό όνομα της ιτιάς, Salix, και η γνώση της ουσίας αυτής συνετέλεσε στη σύνθεση της ασπιρίνης. Στη Φαρμακολογία του ο καθηγητής Κωστής στα 1855 την σαλικίνη την αποδίδει με το ελληνικό όνομα «ιτεϊνη».
Οι συχνοί πόλεμοι κατά την αρχαιότητα συντέλεσαν ώστε τα βότανα να έχουν σημαντική θέση στην θεραπευτική των τραυμάτων, όπως για παράδειγμα η «Λυσιμαχία», το φυτό το οποίο ονομάσθηκε προς τιμήν του Λυσιμάχου στρατηγού του Μ. Αλεξάνδρου και ο οποίος χρησιμοποίησε το φυτό αυτό ως αιμοστατικό για να γιατρεύει τις πληγές των στρατιωτών του. Περιγράφεται και από τον Διοσκουρίδη (Δ. 3) ο οποίος σημειώνει ότι «είναι κατάλληλο για τα τραύματα και αιμοστατικό», «προς αίματος αναγωγάς και δυσεντερίας», ιδιότητες που επαναλαμβάνει και ο Γαληνός. (τόμ. ΧΙ, σελ. 64) στο Περί των απλών φαρμάκων κράσεως και δυνάμεως.
Ακόμη ως αιμοστατικό χρησιμοποιούνταν το βότανο «Αχίλλειον», όπως σημειώνει ο Διοσκουρίδης (Δ 36), το οποίο το έδιναν και σε φλεγμονές και απεικονίζεται σε χειρόγραφο του Διοσκουρίδη.
Ένα πολύ κοινό φυτό που φυτρώνει στους τοίχους και χαλάσματα είναι το ονομαζόμενο από τον Διοσκουρίδη (Δ, 85) Ελξίνη ή παρθένιον, ή περδίκιον (εξ ού και περδικάκι στη νεοελληνική γλώσσα), του οποίου τα φύλλα αν τεθούν ως κατάπλασμα θεραπεύουν το ερυσίπελας, τα κονδυλώματα, τα εγκαύματα και κάθε φλεγμονή και πρήξιμο. Μάλιστα ο Πλίνιος 22.17, γράφει ότι ο Περικλής κατά την ανέγερση ναού στον Παρθενώνα σε έναν εργάτη που κτύπησε και αιμορραγούσε, πήρε το φυτό αυτό και το έθεσε πάνω στην πληγή με αποτέλεσμα το σταμάτημα της αιμορραγίας, γι' αυτό και ονομάσθηκε «Παρθένιον», προς τιμή της θεάς Αθηνάς.
Για τις αντιβηχικές, αναλγητικές, στυπτικές και υπνωτικές ιδιότητες του οπίου, που βγαίνει από την μήκωνα την υπνοφόρο (Δ 64) ο Διοσκουρίδης, γράφει ότι « το όπιο... αν ληφθεί σε μικρή ποσότητα έως ενός ροβιού, είναι παυσίπονο, υπνωτικό και πεπτικό, ενώ βοηθά τους βήχες και τα κοιλιακά. Όταν πίνεται όμως σε μεγαλύτερη ποσότητα βυθίζει σε ληθαργικό ύπνο και είναι θανατηφόρο». Σημειώνουμε ότι η μήκων η υπνοφόρος είναι ο λογότυπος της Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας.
Ένα άλλο βότανο για το βήχα θεωρείται το «Πράσιον», εικόνα επίσης από χειρόγραφο, του οποίου τα φύλλα μαζί με τα σπέρματα βράζονται με μέλι και χορηγούνται στους φθισικούς, ασθματικούς και σε εκείνους που βήχουν.
Ακόμη για το αναπνευστικό σύστημα για βήχα και δύσπνοια έδιναν και το βότανο «Ιππουρίς, ή έφεδρον», που το αλκαλοειδές εφεδρίνη, που απομονονώθηκε το 1887, έδινε τα θεραπευτικά αποτελέσματα, ουσία που και σήμερα περιέχεται σε σκευάσματα για τον βήχα.
Στους κωλικούς των νεφρών από τον Γαληνό (ΧΙΙΙ, σελ. 89) συνιστάται «σπέρμα υοσκυάμου», «κώνειον», «οπό της μήκωνος», και «φλοιό της ρίζης του μανδαγόρα».
Στη «δυσουρία» χορηγούνταν επίσης το κοινό φυτό «καυκαλίδα ή μοσχολάχανο» το αναφερόμενο από τον Διοσκουρίδη (Γ 54) ως «Τόρδιλον» ή «Σέσελι Κρητικόν» του οποίου ο «χυμός του βλαστού και του σπόρου, όταν είναι ακόμη χλωρός, αν πίνεται μαζί με γλυκό κρασί για δέκα ημέρες, θεραπεύει όσους έχουν νεφρίτιδα».
Τα φύλλα καθώς και η ρίζα του Παλίουρου, κοινώς παλιούρι, στο «Περί της των απλών φαρμάκων κράσεως και δυνάμεως Βιβλίον Θ», (τόμ. ΧΙΙ, σελ. 93-94) ο Γαληνός τα χρησιμοποιεί για να θεραπεύει τα φύματα, ενώ τον καρπό για να διαλύει του λίθους της ουροδόχου κύστεως, αντίληψη που διατηρείται μέχρι σήμερα.
Ένα άλλο βότανο (Γ 141) ήταν το «λιθόσπερμον» ή <αετόνυχον», ή «Ηράκλεια», του οποίου οι σκληροί σπόροι, γι' αυτό και το όνομά του, έχουν τη δυνατότητα, όταν πίνονται μαζί με λευκό κρασί, να σπάνε τις πέτρες και να προκαλούν την ούρηση».
Οι αρχαίοι ιατροί χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά τη μέθοδο επάλειψης των βοτάνων στις πάσχουσες περιοχές του σώματος ως έμπλαστρα με την πεποίθηση ότι με την απορροφητική ικανότητα του δέρματος θα εισχωρήσουν οι δραστικές ουσίες των βοτάνων στο προσβεβλημένο μέρος του σώματος. Εξ άλλου και σήμερα εφαρμόζεται η διαδερμική χορήγηση με την επικόλληση στο δέρμα ταινιών όπου εναποτίθεται η δραστική φαρμακευτική ουσία.
Το βότανο «Γεντιανή» ονομάσθηκε (Γ 3) από το όνομα του βασιλιά της Ιλλυρίας Γέντη, (2ος αι. π.Χ.), ο οποίος τη χρησιμοποίησε για την πανώλη. ο Διοσκουρίδης σημειώνει ότι tο εκχύλισμα της ρίζας σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη ενδείκνυται στους πόνους των πλευρών, στις σήψεις, τα διαστρέμματα και ο χυμός για τα διαβρωτικά έλκη του δέρματος.
Το αφέψημα του «θυμαριού», χρησιμοποιήθηκε τόσο στη δύσπνοια και ως αποχρεμπτικό, όσο και ως ανθελμινθικό, ιδιότητα που θα οφείλεται στην εμπεριεχόμενη θυμόλη, η οποία σύμφωνα με την Φαρμακολογία του Ιωακείμογλου (τόμ. Α, σελ. 689) χρησιμοποιούνταν επί των παρασιτώσεων.
Η «Πτέρις» κατά τον Διοσκορίδη (Δ 184) αποβάλλει την έλμινθα, γι' αυτό και έχει εκτρωτικές ιδιότητες έναντι των εμβρύων, άποψη που αναγράφει ο Γαληνός και ο Παύλος Αιγινήτης, (7ος αι. μ.Χ.) (Βιβλίον 7)
Για τον καρκίνο οι αρχαίοι ιατροί χρησιμοποιούσαν διάφορα βότανα όπως το αποκαλούμενο «Ασκληπιάς», που «αρμόζει και προς εν μαστοίς και μήτρα κακοήθη», την «ακαλύφη» ή «κνίδη» κοινώς τσουκνίδα, που χορηγούνταν από τον Διοσκουρίδη (Δ 93) και «προς καρκινώδη», όπως και από τον Γαληνό (ΧΙ σελ. 818) ο οποίος επαναλαμβάνει ότι θεραπεύει «τα γαγγραινώδη και τα καρκινώδη ».
Το Δρακόντιον το κοινώς λεγόμενο φιδόχορτο (Β 166) καταστρέφει τους πολύποδες της ρινός, όταν εισαχθεί το εκχύλισμα του καρπού και κατά την επάλειψη αναστέλλει τα καρκινώματά της. ΄Αποψη που επαναλαμβάνεται (ΧΙ σελ. 865), από τον Γαληνό «και καρκίνους και πολύποδας εκτήκειν», καταστρέφει.
Το βότανο «Ερύσιμον» το κοινώς λεγόμενο «σκυλλόβρουβα», (Β 158) ωφελεί και στα « κρυπτά καρκινώματα » ενώ σχετική συνταγή «Περί καρκινωδών και κακοήθων ελκών» (ΧΙΙΙ, σελ. 733), αναγράφει ο Γαληνός. Ο «ελλέβορος» χρησιμοποιείται από τους παλιούς ιατρούς εσωτερικά σε κρυφούς καρκίνους σύμφωνα με τον Ρούφο τον Εφέσιο (εκδ. Ματθει, σελ. 290), τον Ορειβάσιο, τόμ. 2, σελ. 138, τον Παύλο Αιγινήτη, (βιβλίον 4, κεφ. 26), ενώ ο Ιπποκράτης τον χρησιμοποιεί για εξωτερική χρήση.
Ο ιατρός Αέτιος (έκδ. Αλδου, σελ. 163) στα καρκινώματα του στόματος συνιστά τη χρήση καρπού ερίκης σε χυλό υοσκυάμου με μέλι.. Το «Ελατήριον ή σίκυς άγριος», η κοινώς πικραγγουριά συνιστάται από τον Ιπποκράτη (Επιδημιών Δεύτερον, Τμήμα έκτον) σε περίπτωση καρκίνου, «καρκίνου γενομένου ..διδόναι πίνειν ελατήριον ».
Ο ιξός (Διοσκ. Γ 89) που φυτρώνει στην κυδωνιά, αχλαδιά και σε άλλα δένδρα και στη ρίζα κάποιων θάμνων, έχει τη δυνατότητα να διαλύει, να μαλακώνει και να χωνεύει τις νεοπλασίες... με ίση ποσότητα ρετσινού και κεριού.
Για το βότανο Απαρίνη και τις θεραπευτικές του ιδιότητες έχουν γράψει οι αρχαίοι ιατροί, ενώ μεταγενέστερα θεωρήθηκε φάρμακο για τον καρκίνο. Συγκεκριμένα κατά το 1814 στον Ερμή το Λόγιο αναδημοσιεύεται η είδηση από τον αγγλικό τύπο ότι για το «φθοροποιόν πάθος καρκίνου λεγόμενον» έχει εφευρεθεί ένα νέο φάρμακο από το χόρτο το κατά τον Λινναίον ονομαζόμενο «Galion Aparine».
Και στις μέρες μας καταβάλλεται προσπάθεια από τους ερευνητές να εντοπίσουν βότανα με αντικαρκινικές ιδιότητες. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι τα αντινεοπλασματικά φάρμακα Βινκριστίνη, και βιμπλαστίνη πηγή έχουν το φυτό Vinca Rosea .
Τα αντίδοτα στα δηλητήρια είχαν ξεχωριστή θέση στα έργα των αρχαίων ιατρών. Ο ιατρός Νίκανδρος (2ος αι. π. Χ.) έχει γράψει τα «Θηριακά» και «Αλεξιφάρμακα», από όπου βλέπουμε τη σχετική εικόνα.
Ένα από τα βότανα που χρησιμοποιούνταν ως αντίδοτο στα δήγματα από τα ερπετά ήταν ο Απήγανος, (Διοσκ Γ 45 φωτογρ 216).
Ο Αθήναιος στο έργο του Δειπνοσοφιστές δίνει την πληροφορία ότι οι καλεσμένοι του τυράννου Κλέαρχου στην Ηράκλεια Θράκης έτρωγαν προληπτικά απήγανο γιατί φοβούνταν μην τους δηλητηριάσει με ακόνιτο.
Ένα άλλο δηλητηριώδες και θανατηφόρο φυτό είναι το κώνειο, για το οποίο σημειώνεται ότι θανατώνει παγώνοντας το σώμα του ανθρώπου, ενέργεια που μας θυμίζει τις περιγραφές του Σωκράτη κατά τη λήψη του κωνείου, όταν είχε καταδικασθεί σε θάνατο. Ο χυμός του κωνείου όταν ξεραθεί είναι χρήσιμος σε παυσίπονα παρασκευάσματα και ως κατάπλασμα σβύνει τον έρπητα και το ερυσίπελας. Ακόμη το κώνειο αν τεθεί ως κατάπλασμα στους όρχεις βοηθούν εκείνους, οι οποίοι έχουν ονειρώξεις, στερεύουν το γάλα στις γυναίκες, ενώ στην εφηβική ηλικία στα μεν κορίτσια εμποδίζει την αύξηση των μαστών, στα δε αγόρια προκαλεί ατροφία των όρχεων.
Και κατά τον Γαληνό...
Η βαλεριάνα ή νάρδος σύμφωνα με τον Διοσκορίδη, (Α 7), και Γαληνό βοηθά στις ναυτίες, στις καρδιαλγίες, στις παθήσεις ηπατος, νεφρών, ουροδόχου κύστεως, στον ίκτερο, προστίθεται στα μαλακτικά καταπλάσματα, στα ροφήματα και στις θερμαντικές αλοιφές. Στα Ιπποκρατικά έργα (Δ 422) η βαλεριάνα χρησιμοποιήθηκε σε γυναικολογικές παθήσεις και προσφέρονταν στη λεχώνα ως κατευναστικό.
Στη βαλεριάνα περιέχεται το βαλεριανικό οξύ, το οποίο μνημονεύεται στις Φαρμακολογίες Κωστή (1855, σελ. 634-635) και Ιωακείμογλου, (215), δρά στον εγκέφαλο, γι' αυτό και δίδονταν ως καταπραϋντικό, ενώ σχετικά σκευάσματα κυκλοφορούν μέχρι και σήμερα.
Σε περίπτωση ρινορραγίας μεταξύ των άλλων ο Γαληνός (Περί συνθέσεως φαρμάκων των κατά τόπους, τόμ. ΧΙΙ, σελ. 692) συνιστά την πίεση εξωτερικά των μυκτήρων, αφού έχει τοποθετηθεί σπληνίο υφάσματος εμποτισμένο σε λύκιο (φωτογρ. 199), το οποίο καλείται και πυξάκανθα (ΧΙΙ, σελ. 63) και χρησιμοποιείται στις φλεγμονές και ελκώσεις του στόματος, της έδρας, σε έρπητες, στα μολυσμένα και κακοήθη έλκη, πυορροούντα ώτα, παρατρίμματα και παρωνυχίες. Παρόμοια έχει γράψει και ο Διοσκορίδης (Α 100).
Συνταγές με βότανα για τις παιδικές ασθένειες, όπως άφθες του στόματος, φλεγμονές των αμυγδαλών, των ώτων κλπ.. αναγράφει ο Γαληνός στο «Περί συνθέσεως φαρμάκων των κατά τόπους», ενώ για την επιληψία στο έργο του «Τω επιληπτικώ παιδί υποθήκη» συνιστά εκτός από τις διαιτητικές οδηγίες και τον τρόπο ζωής, τη χρήση του χυμού της σκίλλης, δίδοντας οδηγίες παρασκευής του. Ωστόσο ο Γαληνός σε ένα άλλο έργο του «Περί κράσεως και δυνάμεως των απλών φαρμάκων», (ΧΙ, σελ. 859), αναγράφει μία εμπειρία του με επιληπτικό παιδί οκτώ μηνών, στο οποίο είχε δοθεί να φορά στο λαιμό του ρίζα «παιωνίας», με αποτέλεσμα την παύση των σπασμών, ενώ δύο φορές που δοκίμασε να απομακρύνει από το λαιμό του παιδιού την ρίζα της «παιωνίας», επαναλαμβάνονταν οι επιληπτικοί σπασμοί, που έκανε τον Γαληνός να διερωτηθεί στο κείμενό του μήπως τα απορρέοντα μόρια από την ρίζα δια της εισπνοής εισέρχονταν στον οργανισμό του παιδιού και έφερναν το θεραπευτικό αποτέλεσμα. Πάντως τη ρίζα παιωνίας συναντήσαμε σε συνταγή για την επιληψία σε φαρμακολογία του 19ου αιώνος.
Ο Γαληνός χρησιμοποίησε και σύνθετα ή πολύχρηστα φάρμακα, διότι με τα απλά βότανα, 304 καταγράφει, πολλές φορές δεν θεραπεύονται «αι παρά φύσιν διαθέσεις».Χαρακτηριστικό παράδειγμα συνθέτου φαρμάκου αποτελεί η «πανάκεια.. με 16 βότανα και περίφημη «Θηριακή» του ιατρού Ανδρόμαχου, την οποία αναγράφει ο Γαληνός και η οποία αποτελούνταν από 55 βότανα και χρησιμοποιούνταν μέχρι τον 19ο αιώνα, όπως διαπιστώνεται η αναγραφή της στην Ελληνική Φαρμακοποιϊα του Γ. Φωτεινού κατά το 1835. Πάντως τα σύνθετα φάρμακα του Γαληνού ήταν η βάση για τα σύγχρονα ιδιοσκευάσματα
Ο ιστορικός Παυσανίας στο έργο του Ελλάδος περιήγησις, Βοιωτικά (41,7), στην περιγραφή για την Χαιρώνεια, μας δίνει την πληροφορία ότι εκεί υπήρχε ένα είδος φαρμακοβιομηχανίας της εποχής, όπου από άνθη κρίνου, τριαντάφυλλου, ναρκίσσου και ίριδος, έφτιαχναν παυσίπονες αλοιφές, οι οποίες «αλγηδόνων ιάματα ανθρώποις γίνεται».
Στις θεραπευτικές της ιδιότητες της «Ιριδος» (Α 1), περιλαμβάνεται η ισχιαλγία, οι πονοκέφαλοι και οι κωλικοί. Σημειώνουμε (Ν. Κωστή, σελ 388, Γεννάδιος 1914, σελ. 440) ότι μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνος κρεμούσαν στο λαιμό των βρεφών τεμάχια ρίζας ίριδος, τα ονομαζόμενα «δάκτυλοι ίριδος», «irris root fingers», για να την μασούν προς ανακούφιση και επιβοήθηση της πρώτης οδοντοφυίας.
Στη συνοπτική αυτή περιήγηση στα θεραπευτικά φυτά των αρχαίων ιατρών ας σταθούμε και σε μια θεραπεία του Γαληνού, (τόμ. ΧΙΙ, σελ. 904-907) ο οποίος όταν επέστρεψε για πρώτη φορά από την Αλεξάνδρεια στην πατρίδα του, τη Πέργαμο, συνάντησε έναν κηπουρό «υπό τε σταφυλής και παρισθμίων και αντιάδων πνιγόμενον».
Ο Γαληνός τότε σκέφθηκε να χρησιμοποιήσει για την φλεγμονή αυτή το χυμό από τον φλοιό χλωρών καρυδιών, με το σκεπτικό, όπως γράφει, αφού οι ουσίες διαπερνούν το δέρμα και εισέρχονται βαθιά και το βάψιμο τους δεν εξαλείφεται εύκολα, όπως παρατηρείται στους βαφείς, τότε η λεπτόρρευστη αυτή ουσία θα εισχωρήσει στη φλεγμονή των αμυγδαλών και θα θεραπεύσει τον ασθενή. Εδωσε αυτόν τον χυμό στον ασθενή να κάνει γαργαρισμούς, με αποτέλεσμα σύντομα να θεραπευθεί. Την αγωγή αυτή ο Γαληνός την δοκίμασε, αφού πρόσθεσε λίγο μέλι, σε πολλούς ασθενείς, ακόμη και σε παιδιά.
Τα κείμενα των αρχαίων ιατρών είναι σημαντικά και διότι στους μετέπειτα ιατρούς της βυζαντινής περιόδου επαναλαμβάνονται σχεδόν τα ίδια με λίγες προσθήκες. Στη συνέχεια οι γνώσεις για τα θεραπευτικά βότανα με τη μετάφραση των κειμένων των αρχαίων Ελλήνων ιατρών στα λατινικά μεταφέρθηκαν στους ιατρούς της Ευρώπης και εφαρμόσθηκαν στην ευρωπαϊκή ιατρική, που διατηρήθηκαν μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα.
Αργότερα με την ανάπτυξη της φαρμακευτικής χημείας άρχισε η τιτλοποίηση και τυποποίηση τους και η προσπάθεια ανεύρεσης της δραστικής χημικής ουσίας τους, και αρκετά βότανα έχουν παραμείνει εν χρήσει. Ωστόσο κατά τα τελευταία χρόνια τα βότανα δοκιμάζονται, καi γίνονται προσπάθειες διεθνώς για την ανεύρεση από τα βότανα νέων φαρμάκων ακόμη και για τον καρκίνο.

ΔΗΜ. ΚΑΡΑΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ